BẢN TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 32
(Tuần từ 24/04 - 30/04/2006)

(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật LEADCO)

Để luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hãy đăng ký nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hãy bấm vào đây. Để được tư vấn về pháp luật nếu bạn còn những thắc mắc, hãy bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung chi tiết các văn bản pháp luật mới , hãy bấm vào đây.

1. Nên cụ thể và mạch lạc hơn

Tại hội nghị xây dựng Dự thảo Nghị định Chính phủ về quyền tác giả và quyền liên quan do Bộ VHTT tổ chức ngày 31.3 tại Hà Nội, một số ý kiến cho thấy vẫn còn nhiều điểm cần làm rõ trong dự thảo, để dự thảo đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.
Hầu hết các đại biểu đều đánh giá cao nỗ lực của Ban soạn thảo với nhiều điểm mới về quyền tác giả, tuy nhiên khi đi vào nhiều điểm cụ thể còn nhiều bất cập. Điểm đầu tiên phải đi đến thống nhất là nếu tới ngày 1.7, Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực thì việc đăng ký quyền tác giả và những đơn thư khiếu nại phải xử lý theo luật tại thời điểm phát sinh.

Văn nghệ dân gian: Ai sở hữu?

Với các tác phẩm có tên tác giả đã không đơn giản, với tác phẩm thường là khuyết danh như văn hoá dân gian lại càng phức tạp. Ông Vũ Mạnh Chu - Cục trưởng Cục Bản quyền nêu vấn đề: "Tác phẩm văn nghệ dân gian thuộc sở hữu công chúng hay sở hữu nhà nước? Nếu sở hữu công chúng thì ai dùng cũng không phải trả tiền, kể cả tư nhân sử dụng trang web bán tranh dân gian Đông Hồ và tranh Hàng Trống"?
TS Tô Ngọc Thanh bày tỏ thẳng thắn: "Phải xoá bỏ quan niệm sai lầm, coi VHDG là của chùa, ai dùng cũng được, dù cá nhân có thể cải biên, nâng cao những sáng tạo của quần chúng". Ông dẫn ra ngay kho tàng chuyện cổ tích dân gian do cố GS Nguyễn Đổng Chi biên soạn cũng chỉ một văn phong dù là chuyện của nhiều dân tộc thiểu số khác nhau.
TS Tô Ngọc Thanh đề nghị nên định nghĩa rõ văn hoá dân gian là 4 loại: Nghệ thuật ngôn từ, nghệ thuật biểu diễn, tạo hình và nghệ thuật tổng hợp. Việc xác định chủ sở hữu tác phẩm phải phân rõ ba đối tượng: Nhà sưu tầm (sở hữu công trình), nghệ nhân bảo lưu, truyền dạy và trình diễn; cộng đồng sáng tạo ra các giá trị đó. Từ đó mới có thể trả công đầy đủ và xứng đáng.

Còn nhiều khoảng trống và mơ hồ

Phải xác định Luật Sở hữu trí tuệ này làm để bảo vệ quyền lợi cho ai? Ông Lê Chức - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nghệ sĩ sân khấu VN nói: "Chúng tôi là đơn vị biểu diễn quan tâm đến "ba rem" cụ thể, dù có thêm chữ "tuỳ theo thoả thuận" vẫn phải rạch ròi, nếu vở diễn không bán được vé, việc thực hiện bản quyền cho các bộ phận như thế nào?".
Nhạc sĩ Lương Nguyên - Trung tâm Bản quyền âm nhạc nhấn mạnh: "Âm nhạc được sử dụng vào bất cứ mục đích gì đều phải trả tiền. Các địa phương cũng không nên ra những văn bản riêng để "tuỳ tiện" hạ nhuận bút tác giả... Nhà nước không nên quản lý giá và áp đặt giá...".

Yếu tố "nước ngoài" cũng được nhiều đại biểu đưa ra. Ông Vũ Huyến - Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN đặt câu hỏi: "Nếu người nước ngoài sử dụng chất liệu dân gian VN vào tác phẩm của họ, thì tính bản quyền sao đây?"

Với quy định, tác giả là người sáng tạo ra tác phẩm, người làm ánh sáng giờ đây cũng được coi là tác giả. Nhưng ánh sáng trong sân khấu, trong nhiếp ảnh sẽ được "đối xử" ra sao? Thời hạn Nhà nước bảo hộ cho tác giả, tác phẩm đã thoả đáng chưa?...".
TS Vũ Mạnh Chu - Cục trưởng Cục Bản quyền cho biết, Ban soạn thảo đã tham khảo 8 điều ước quốc tế và luật sở hữu trí tuệ của Mỹ, TQ. Nhưng ông chưa trình bày rõ việc tham khảo đó dẫn đến những hiệu chỉnh gì và chi phối luật ở ta ra sao.

Đưa về các hội chuyên ngành để sát hơn

Chỉ tiêu về mặt thời gian: Hoàn chỉnh trong tháng 5 để trình Quốc hội xem ra khó khả thi, nếu làm cẩn thận. Ý kiến của một số đại biểu cho là nên đưa về hội chuyên ngành và mỗi hội sẽ làm tờ kiến nghị trình lên trên. Lộ trình như thế nghe qua là ổn, nhưng liệu ý kiến ở dưới có thống nhất không, chưa nói tính logic và khả thi. Việc thực hiện Luật Sở hữu trí tuệ cần hướng dẫn hết sức cụ thể, rạch ròi. Bởi cái giá phải trả là không nhỏ.

Việt Văn thực hiện
Nguồn tin lấy từ: www.laodong.com.vn

2. Tác giả virus Gaixinh xin lỗi

"Tôi viết con bot kia không phải vì mục đích phá hoại, mà thực sự chỉ để kiểm tra khả năng bị DoS (tấn công từ chối dịch vụ) qua mạng botnet như thế nào. Tôi bị bất ngờ về tốc độ lây lan". Một người tự xưng là tác giả của virus Gaixinh, đã bày tỏ như vậy.
Trong lá thư gửi đến tòa soạn hôm qua mở đầu bằng câu: "Xin lỗi tất cả mọi người", người này viết: "Tôi là người đã viết những đoạn mã đầu tiên cho chương trình xRobots của mình mà cho đến bây giờ mọi người đã quen gọi nó với cái tên Gaixinh. Tôi nghiên cứu về bảo mật và mới bắt đầu tìm hiểu các cách phòng chống DoS cũng như việc dùng botnet để DoS cách đây không lâu.
Mọi người có thể thấy, ngoài tác dụng lây lan, virus không hề có một ảnh hưởng lớn nào. Tôi không hề gây khó khăn đối với việc gỡ bỏ nó ra khỏi hệ thống. Nhưng thực tế, nó đã gây ra phiền phức cho rất nhiều người và được cảnh báo ở mức độ nghiêm trọng. Điều đó tôi rất tiếc và thực sự xin lỗi mọi người".
Trong cuộc trao đổi với phóng viên, người này cho biết việc phát tán các link có virus lần này cũng chỉ là một trong nhiều thí nghiệm từng làm. Tuy nhiên, bản thân đã không lường trước mức độ lây lan khủng khiếp của Gaixinh. "Những lần trước, sau khi 'xong việc', tôi có thể ra lệnh cho virus tự hủy. Nhưng lần này thì không thể", tác giả của Gaixinh bày tỏ.
Nhân vật này cũng khẳng định, hiện tại đã phong tỏa toàn bộ hệ thống của mình và bày tỏ nguyện vọng nhờ vào những kinh nghiệm nhất định trong việc phòng chống DoS, ngoài những cách cũ như Ping of Death, SYN, hay là x-Flash tại Việt Nam, hoặc botnet của mình có thể giúp đỡ những nạn nhân của DoS thông qua... e-mail.
Trung tâm An ninh mạng Đại học Bách khoa HN BKIS khẳng những thông tin mà nhân vật bí ẩn này cung cấp đều trùng khớp với những xác minh của BKIS chứng tỏ đây chính là tác giả thật của virus Gaixinh.
"Chúng tôi đối chất qua điện thoại với người này và cậu ta đã thừa nhận mọi tội lỗi. Đây là sinh viên của một trường đại học lớn ở Hà Nội", ông Nguyễn Tử Quảng, Giám đốc BKIS, tiết lộ. "Trước mắt, BKIS đã cảnh cáo người này. Việc xử lý tiếp theo thế nào chúng tôi còn phải làm việc với bên công an".
Đến nay, theo thống kê của BKIS, đã có khoảng 20.000 máy tính ở VN bị nhiễm virus Gaixinh

Nguồn tin lấy từ: www.baohanoimoi.com.vn

3. Quyền tác giả trong môi trường kỹ thuật số

Vừa qua tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo “Quyền tác giả trong môi trường kỹ thuật số” do Cục Bản quyền tác giả Văn học - Nghệ thuật (VHNT) và Viện Sở hữu trí tuệ Liên bang Thụy Sỹ tổ chức. Tại đây, vấn đề bản quyền tác giả trong môi trường kỹ thuật số đã được đề cập dưới nhiều góc cạnh.

Có thể nói vấn đề bảo hộ quyền tác giả là vấn đề đang được quan tâm hàng đầu hiện nay đối với những người hoạt động trong lĩnh vực VHNT. Tại Hội thảo, Tiến sĩ Vũ Mạnh Chu - Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả VHNT cho biết, Việt Nam đã tham gia ký kết nhiều điều ước quốc tế về bảo hộ quyền tác giả như Công ước Berne, công ước Geneva và sắp tới là Công ước Brussel (sẽ có hiệu lực vào ngày 12/1/2006). Cũng theo ông Chu, cơ sở pháp lý đầu tiên cho việc bảo hộ quyền tác giả ở Việt Nam được thể hiện từ Hiến pháp 1992, trong đó điều 60 ghi rõ: “Công dân có quyền nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, phát minh, sáng chế, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, sáng tác, phê bình văn học, nghệ thuật và tham gia các hoạt động văn hóa khác. Nhà nước bảo hộ quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp”. Thế nhưng, Việt Nam hiện là một trong số các nước có số lượng xâm phạm bản quyền ghi âm lớn nhất thế giới. Tại Hội thảo, các đại biểu cũng đặc biệt quan tâm tới vấn đề bảo hộ quyền tác giả của một số nhà cung cấp dịch vụ và thông tin, nội dung trang tin điện tử, báo điện tử. Có thể nói, tình trạng sao chép thông tin, vi phạm bản quyền trên Internet và ăn cắp bản quyền phần mềm máy tính cũng xảy ra khá phổ biến. Hội thảo cũng đề cập đến các Hiệp ước về Internet của Wipo (WCT, WPPT), tội phạm mạng trên phạm vi toàn cầu. Ngày 12/1/2006, Việt Nam sẽ chính thức là thành viên của Công ước WPPT. công ước này sẽ bảo vệ các vi phạm về tín hiệu số, trong nội dung Công ước này có quy định về bảo vệ quyền tác giả về tín hiệu số, vì vậy các thiết bị thu sóng vệ tinh ngoài luồng sẽ bị tịch thu.

Cho đến nay, mặc dù thời gian ngắn nhưng có thể nói Việt Nam đã đi những bước dài về xây dựng các văn bản pháp luật trong lĩnh vực bảo hộ bản quyền tác giả. Cùng với những điều khoản trong Bộ luật Dân sự 1995 và 2005, đặc biệt là Luật Sở hữu trí tuệ vừa được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực vào 1/7/2006, những vấn đề về quyền tác giả và các quyền liên quan đã được đề cập khá chặt chẽ và chi tiết như đối tượng, thời gian bảo hộ, chế tài xử phạt... Với tiền đề là Luật Sở hữu trí tuệ vừa được thông qua, chúng ta có thể hy vọng Việt Nam sẽ sớm nhanh chóng thực thi những điều ước quốc tế trên một cách hiệu quả. Cũng tại Hội thảo, Tiến sĩ Emanuel Mayer - Cố vấn pháp luật Viện Sở hữu trí tuệ Liên bang Thụy Sĩ đã trao đổi kinh nghiệm của Liên bang Thụy Sĩ với Việt Nam về việc bảo hộ quyền tác giả

Nguồn tin lấy từ: www.thuvien.net

4. Lời từ trái tim tác giả của "thời cơ vàng"

"Sự chia sẻ tự nó đã nói lên: trong tim mỗi chúng ta chỉ có chung một Tổ quốc Việt Nam vô vàn yêu quý! Sự giống nhau chung nhất và cũng là duy nhất: Tất cả những câu hỏi này đều nặng lòng với đất nước vào thời điểm vận hội mới đang tới với đất nước".
Lời từ trái tim

"Tôi là người viết bài “Thời cơ vàng của Đảng ta” chân thành cảm ơn sự chia sẻ của tất cả các bạn với quan điểm của tôi. Sự chia sẻ này tự nó đã nói lên: Những suy nghĩ của chúng ta đồng cảm hay khác nhau như thế nào chăng nữa, trong tim mỗi chúng ta chỉ có chung một Tổ quốc VN vô vàn yêu quý!". Sau khi bài viết của ông được đăng tải, hàng nghìn ý kiến chia sẻ đã được gửi về. Một lần nữa, tác giả Nguyễn Trung lại xuất hiện và lại mang đến những tiếng nói từ trái tim mình.

VietNamNet xin đăng tải nguyên văn suy nghĩ của ông, như một tiếng nói đại diện cho những tấm lòng tâm huyết đối với Đảng và dân tộc:

"Sẽ là sự khiếm nhã và thiếu nghiêm túc mà tự tôi không thể cho phép mình xử sự như vậy, nếu như tôi chỉ nhận những lời “khen” trong các thư phản hồi của các bạn, và làm ngơ trước không biết bao nhiêu câu hỏi các bạn dành cho tôi sau khi các bạn đã đọc bài viết hoặc nghe ý kiến của tôi. Đến tay tôi có không biết bao nhiêu thư phản hồi và các cuộc gọi điện thoại.., thực tình tôi không đếm chính xác được bao nhiêu - chỉ biết là rất nhiều! Tất cả những thông điệp này, bên cạnh việc chia sẻ sự đồng tình, còn kèm theo cũng không biết bao nhiêu câu hỏi - nếu không chát chúa thì cũng đầy day dứt, về mọi lĩnh vực của cuộc sống, mọi vấn đề liên quan đến vận mệnh của đất nước chúng ta. Sự giống nhau chung nhất và cũng là duy nhất: Tất cả những câu hỏi này đều nặng lòng với đất nước vào thời điểm vận hội mới đang tới với đất nước.

Từ đáy lòng mình, tôi muốn được bàn bạc về những câu hỏi các bạn đã từ trái tim mình nói lên trong những ý kiến phản hồi, mong đấy cũng là cách tôi cảm ơn các bạn. Tôi không có một tư cách nào khác ngoài tư cách cũng là một công dân của nước ta như các bạn, để tâm tình với các bạn. Ngoài nghề nghiệp chính là viên chức đối ngoại, cấp bậc đại sứ, đảng viên thường của Đảng Cộng Sản Việt Nam, tôi không phải là học giả hay nhà nghiên cứu, càng không phải là một chính trị gia, xin cho phép nghĩ sao nói vậy.

Tôi tin tưởng sâu sắc rằng trong tâm khảm mỗi chúng ta cùng chung một ý tưởng thiêng liêng: Tổ quốc trên hết! Đại đoàn kết tất cả vì sự nghiệp chấn hưng Việt Nam ! Vì vậy, dù những điều sau đây tôi sẽ tâm sự với các bạn nông sâu sai đúng thế nào, xin các bạn hiểu cho đấy là những lời từ trái tim đến với trái tim.

Đặc biệt quan trọng, tôi hy vọng đôi điều tâm tình của mình sẽ cổ vũ các bạn đem hết tâm huyết góp ý vào dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội X đã được công bố để xin ý kiến đóng góp của toàn dân.

Xin lần lượt nêu suy nghĩ của tôi về từng cụm câu hỏi của các bạn.

Cụm câu hỏi thứ nhất: Thời cơ vàng gắn với hiểm họa đen?

Nhiều thư, thậm chí có cả bài báo, các cuộc nói chuyện điện thoại đã nhắc nhở tôi: Khi nói đến thời cơ vàng của nước ta, phải nói liền theo đó đến hiểm hoạ đen. Có ý kiến còn nói hiểm hoạ đen hay "thời cơ đất sét cùng với thời cơ vàng ở nước ta trong hoàn cảnh hiện nay chỉ là một thôi, vì từ khi giành được độc lập thống nhất đến nay đã bao nhiêu lần thời cơ lớn bị bỏ lỡ và đã có phen đẩy đất nước lâm vào gian nguy rồi.
Có thư phản hồi của bạn đọc còn viết: Bọn tham nhũng đã nắm được thời cơ vàng, đất nước thì chưa! (Tôi - Nguyễn Trung - tự hỏi mình: Còn lời nói nào đau lòng hơn thế nữa không?)

Từ những hiểm hoạ "lấp ló"

Sự thật là: Thời cơ và thách thức luôn đi liền với nhau trong cuộc sống như hình với bóng, đổi chỗ cho nhau có thể chỉ trong nháy mắt! Ví dụ điển hình nhất ở nước ta theo suy nghĩ của tôi là từ đỉnh cao 30 Tháng Tư đất nước rơi nhanh quá vào 10 năm khủng hoảng trầm trọng sau đó về mọi mặt. Không ít những thách thức và hiểm nguy hồi ấy mầm mống ngay từ trong những thắng lợi và quán tính của chúng ta, rồi bối cảnh bên ngoài tác động vào, nhanh đến mức độ khi chúng ta “tỉnh” ra thì sự nghiệp cách mạng của đất nước đã đứng bên bờ vực thẳm. Ngày nay tôi nghĩ lại tôi vẫn chưa hết hãi hùng! Vẫn cứ xin nhắc lại: Ôi, nếu không có 20 năm đổi mới thành công sau này!..
Hay tôi là người yếu bóng vía? Không biết! Đúng là bây giờ nghĩ lại vẫn chưa hết hãi hùng!

Các ý kiến phản hồi nhắc nhở về hiểm hoạ đen , hỏi suy nghĩ của tôi về hiểm hoạ đen đã nêu lên rất đúng mối nguy của quốc nạn tham nhũng và những hư hỏng của một số không ít các cán bộ đảng viên có chức có quyền. Đấy là những cảnh báo nghiêm khắc, không thể bỏ ngoài tai, và cho đến nay, hàng ngày trên dư luận công khai có không ít những lời cảnh báo như vậy. Điều lo lắng của tôi là từ nhiều năm nay cảnh báo thì cứ cảnh báo, nhưng hư hỏng cứ tiếp tục hư hỏng.

Góp phần vào cảnh báo này, tôi chỉ xin mọi người đừng quên: Hiểm họa đen còn đang rình mò, lấp ló từ nhiều phương trời khác nữa trong đời sống của đất nước.

Đấy là những hiểm họa từ cơ cấu kinh tế và chất lượng tăng trưởng còn nhiều yếu kém, từ những chính sách vỹ mô bất cập, từ những quyết định kinh tế không đúng - ví dụ như thường xảy ra trong lĩnh vực đầu tư - điển hình là chuyện mía đường và xi măng lò đứng, câu chuyện đang tranh cãi về lọc dầu Dung Quất.., từ tình trạng đất đai vô cùng phức tạp và đầu cơ đất đai đang diễn ra như hiện nay, từ sự phân hóa giầu nghèo và biết bao nhiêu vấn đề khác trong vấn đề phát triển nông thôn…
Rồi đến những hiểm họa mới trong sự xuống cấp nhanh chóng của môi trường so với sức chịu đựng của nền kinh tế, những hiểm họa từ những yếu kém trong chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế, từ biết bao nhiêu khoản nợ khó đòi trong không ít các doanh nghiệp nhà nước, rồi bây giờ là H5N1, hạn hán, lũ lụt, những thách thức truyền thống và phi truyển thống khác, là sự khập khiễng chưa có cách gì thu hẹp lại giữa một bên là cải cách hành chính và hệ thống chính trị và một bên là những đòi hỏi của phát triển kinh tế - xã hội và của hội nhập quốc tế…

Bây giờ còn phải nhấn mạnh thêm những hiểm họa lấp ló từ những khó khăn và mối nguy khôn lường của cạnh tranh trong quá trình hội nhập kinh tế, từ những quyết sách bắt buộc phải cân nhắc, phải lựa chọn của một nền kinh tế có tới khoảng 60% của cải làm ra hàng năm buộc phải dành cho xuất khẩu - nếu không thì nghèo đói to, từ một nền kinh tế thường xuyên có nhập siêu lớn…

Nhìn dài hạn hơn nữa là những hiểm họa đang thai nghén từ nền giáo dục còn nhiều bất cập và yếu kém hiện nay, từ những xuống cấp khác đang xảy ra trong lĩnh vực văn hóa, xã hội.., và ngay trong sinh hoạt Đảng.

Tất cả mọi thành tựu đạt được, dù to lớn đến đâu, đáng tự hào đến đâu, cũng không cho phép chúng ta làm ngơ trước những hiểm họa đang lấp ló mọi nơi mọi phía như vậy. Sự vận động của cuộc sống bao giờ cũng đa chiều đa cạnh như thế, không có gì mà phải hoang mang lo sợ. Nhưng sẽ thật là đáng lo sợ nếu cái tai, con mắt và tâm trí của chúng ta không quen hay không thích nhận dạng cuộc sống như thực nó tự đang diễn ra đủ mọi chiều cạnh tốt xấu như thế.

Hiểm hoạ từ sự vô cảm

Lớn hơn những hiểm họa vừa nói trên, có lẽ còn phải nêu lên những hiểm họa đến từ những lãng phí vô hình và hữu hình, lãng phí chất xám, lãng phí thời gian và cơ hội.., những hiểm họa đến từ sự thiển cận hay kiêu ngạo, từ sự ru ngủ hay tự giam hãm lẫn nhau trong tư duy lỗi thời và cằn cỗi, từ sự sa sút ý chí cách mạng và lòng yêu nước, những hiểm họa do tụt hậu và lạc lõng trong một thế giới đã bước lên một nấc thang phát triển mới…
Nếu sống theo câu châm ngôn cổ Trung Hoa xảy chân một bước hận nghìn thu, gương tày liếp là sự sụp đổ của các nước Liên Xô Đông Âu cũ, chuyện mới đây là cơn bão tài chính tiền tệ năm 1997 gần như trong một đêm tàn phá tan hoang những nền kinh tế năng động vào bậc nhất ở châu Á.., thì việc nêu lên và ý thức hết những hiểm họa nói trên không phải là một sự hù dọa, càng không phải là chuyện vạch áo cho người xem lưng, mà là một phẩm chất phải có do cuộc sống hôm nay đang đòi hỏi ở mỗi quốc gia và từng con người, trước hết ở mỗi đảng viên và toàn Đảng Cộng Sản Việt Nam.

Tôi chân thành nghĩ như vậy!

Vô cảm, hay khoanh tay cảnh giác trước những hiểm họa này đều vô nghĩa. Điều tôi ước muốn là làm sao từng đảng viên, từng công dân của đất nước ta luôn nhận được những thông tin, luôn được trang bị những hiểu biết mọi chiều cạnh, để nhận biết và để tự mình có cách ứng xử tích cực và quyết liệt - đối với chính bản thân mình và xã hội, đối với toàn bộ hệ thống quản lý đất nước, nâng cao trách nhiệm của chính mình đối với toàn bộ cuộc sống của đất nước. Nếu suy nghĩ như vậy được chấp nhận, sẽ có rất nhiều việc trong toàn bộ đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội và chính trị của đất nước phải làm khác đi.

Sự thật, trong sinh hoạt Đảng, trong học tập và tu dưỡng… cũng như trong công tác tuyên truyền và thông tin báo chí, trong học tập, trong việc giáo dục con người - từ trẻ em trên ghế nhà trường cho đến mọi người đang gánh vác các công việc khác nhau trong xã hội… - chúng ta còn đứng cách khá xa đòi hỏi sống còn này. Không có lý do gì để duy trì mãi hay để thanh minh bào chữa cho khoảng cách này.

Nhìn thẳng sự thật - khả năng nhận biết hiểm hoạ

Trên hết cả là hệ thống chính trị của cả nước phải tìm mọi cách thường xuyên nuôi dưỡng trong toàn Đảng, toàn dân tinh thần nhìn thẳng vào sự thật của Đại hội VI, đó là: Ý chí và khả năng nhận biết mọi hiểm họa từ khi chúng còn là mầm mống, ý chí và khả năng không thỏa hiệp với bất kỳ sự tha hóa và bất cập nào, ý chí và khả năng đương đầu thắng lợi với bất kỳ hiểm họa và thách thức nào… Lịch sử nước ta, nhất là lịch sử cận đại, đã nhiều lần nghiệm trải: quán tính của tư duy cũ và thói phô trương mẹ hát con khen hay là kẻ đã nhiều lần dẫn lối đưa đường cho nhiều hiểm họa đến với đất nước…

Còn phải nói đến nơi đến chốn về sự bạc nhược của mỗi người chúng ta - trước hết là của mỗi cán bộ, đảng viên - đối với mọi sai trái xảy ra chung quanh ta. Chẳng dám đấu tranh với mọi sai trái, thì phải chấp nhận chung sống với nó thôi!
Nói thêm về sự bạc nhược, thú thực tôi không ít lần cảm thấy hổ thẹn trong lòng với người xưa Chu Văn An tâu sớ thất trảm. Song cũng không ít lần một con người khác trong tôi xúi giục đừng dại gì mà làm cái việc “tâu sớ thất trảm”. Tôi không đến nỗi bị “trảm” trước khi mình “tấu” đâu, nhưng danh hiệu “cầm đèn chạy trước ôtô” thì đã được tặng đôi ba lần rồi! Cuộc sống đang dành cho “sỹ phu Bắc Hà” không ít lời chê bai. Tôi không bao giờ dám tự coi mình là sỹ phu - thế mà cũng động lòng xấu hổ, thật vô duyên làm sao! Hay là thời buổi nay học rởm lấn át học giả, nên các sỹ phu Bắc Hà im hơi lặng tiếng?

Hiểm họa lớn nhất từ khả năng giác ngộ

Các bạn thân mến, hiểm họa lớn nhất trên con đường đi lên của đất nước ta nằm ngay trong thách thức lớn nhất: Cuộc sống đang đòi hỏi dân tộc ta với tư cách là chủ nhân ông của đất nước phải giác ngộ sâu sắc chính mình và thế giới chung quanh, để tồn tại, để cùng đi, để cùng đua tranh với cả thế giới! Hơn bao giờ hết, chủ nghĩa yêu nước và đoàn kết dân tộc phải được nâng lên một tầm cao mới, với trí tuệ và ý chí mới!

Giác ngộ cho bằng được thách thức lớn nhất này của dân tộc cũng là thách thức lớn nhất đối với Đảng Cộng Sản Việt Nam - với tính cách là đảng lãnh đạo, với vai trò là đội tiền phong chiến đấu của dân tộc trên con đường chấn hưng đất nước. Đứng mũi chịu sào cho cả dân tộc, Đảng phải chấp nhận thách thức này!

Có nghĩa là Đảng phải làm mọi việc mở đường cho việc đưa vào chủ nghĩa yêu nước và đoàn kết dân tộc những nội dung mới mà thời đại ngày nay đòi hỏi - bắt đầu từ thực hiện thật tốt công bằng dân chủ văn minh trong toàn bộ đời sống của đất nước, từ thay đổi một cách triệt để nội dung công tác thông tin, tuyên truyền, đào tạo, giáo dục… Nhất thiết không thể duy trì lối thông tin một chiều, thiếu đầy đủ trái phải, thiếu rõ ràng, nghèo nàn về nội dung, và nặng về uốn nắn theo một định hướng, hoặc theo kiểu gọt chân cho vừa giày... như hiện nay đang làm.

Xin hãy đến thăm với tất cả ý chí thực sự cầu thị bất kỳ hiệu sách nào trên đất nước ta, xin hãy đọc những quyển sách được nâng lên đến mức được coi là lẽ phải của chúng ta, xin hãy mở đọc sách các thể loại ta đã xuất bản… rồi so sánh tất cả với thế giới bên ngoài. Tất cả những gì ta có, đúng là không đến nỗi là con số “không”, tuy nhiên so với thiên hạ thì sự nghèo nàn về nội dung và khoảng cách trí tuệ thật là đáng sợ (đương nhiên, nếu thích làm cái việc lá cải so với lá cải thì chúng ta là người giầu có, nhưng so đo như thế ta sẽ chẳng thông minh lên được bao nhiêu nếu không muốn nói rằng có thể sẽ bị nhiễm độc thêm). Từ chuyện so sánh này lần ngược trở lại về hệ thống giáo dục và đào tạo ở nước ta, tôi hiểu thấm thía:

Cái nghèo hèn nếu kéo dài ra mãi vào tương lai thì sẽ bắt đầu từ chỗ này!.. Vô cảm vô lo làm sao được? Đã thế thời đại ngày nay gia cầm thì có H5N1, còn người thì có nhiều hiểm bệnh mới về thị giác: ngại đọc, lười đọc, không biết đọc, không cần đọc… Tôi không biết các bạn nghĩ gì, nhưng về phần mình tôi buồn và rất lo về điều này! Trong thế giới ngày nay nghèo hèn hiển nhiên bắt đầu cả từ nghèo hèn về trí tuệ!

Chẳng lẽ đổ lỗi cho dân mình lười nhác?

Tôi còn cả nghĩ rằng trên thế giới ngày nay không một đảng cầm quyền nào, kể cả ở những nước phát triển nhất, dám xem nhẹ thách thức lớn nhất này của chính mình, Lại càng không có đảng cầm quyền nào dám dại dột theo đuổi chính sách ngu dân, bởi họ hiểu làm như thế là dẫn đảng của họ vào con đường tự sát. Cuộc sống trên thế giới ngày nay là như vậy.

Để kiểm nghiệm suy nghĩ này của tôi, xin các bạn hãy tự tìm đọc và tự nhận xét ví dụ gần đây nhất: Bà Angela Merkel khi tranh cử đã nói nhân dân Đức phải làm gì, bà đã và đang làm gì cho nước Đức kể từ khi giữ cương vị Thủ tướng của nước công nghiệp hàng đầu châu Âu này!

Một ví dụ xa: Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc của người dân Hàn Quốc được trau giồi vun đắp tốt từ ghế nhà trường trở đi là một trong những nguyên nhân quyết định nhất đã cứu nền kinh tế Hàn Quốc khỏi đổ vỡ hoàn toàn sau cơn bão tài chính – tiền tệ 1997. Tinh thần Hàn Quốc này đã tâp hợp các tầng lớp nhân dân hậu thuẫn mạnh mẽ những quyết sách đau đớn của chính phủ, dân và chính phủ là một trong lúc đất nước chịu đựng sóng gió, nhờ đó họ đã sớm đưa đất nước mình ra khỏi khủng hoảng, đã phục hồi kinh tế mau chóng nhất so với những nước cùng cảnh ngộ - đành rằng nước nào cũng đày rãy những vấn đề riêng của mình. Như thế rõ ràng là yêu nước phải được trang bị bằng phẩm chất mới và trí tuệ mới (ở phạm vi nhất định, nước ta cũng có những ví dụ đáng tự hào như thế trong chiến đấu chống dịch cúm gia cầm H5N1! Cần phát huy ý chí này, nhưng cũng cần trừng trị nghiêm khắc một số kẻ lừa đảo!).

Một ví dụ xa hơn nữa: Trong vòng chưa đầy hai thập kỷ vừa qua, các đảng cầm quyền ở Phần Lan (vì có sự thay đổi qua các kỳ bầu cử) đã thúc đẩy mọi nỗ lực của nhân dân mình chuyển đổi mạnh mẽ nền kinh tế công nghiệp còn nhiều mặt lạc hậu của nước mình lên nền kinh tế tri thức. Họ đã thành công. Còn liền kề với nước chúng ta, lãnh đạo nước bạn láng giềng Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, từ nhiều thập kỷ nay đang làm tất cả để thức tỉnh và thúc đẩy nhân dân Trung Quốc lấy lại 5 thế kỷ bị đánh mất, hiện nay là với chiến lược “Trung Quốc trỗi dạy hòa bình”… Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc của các quốc gia trên thế giới ngày nay là như vậy!

Rõ ràng yêu nước và đoàn kết dân tộc trong thời đại ngày nay có nhiều nội dung mới lắm, đòi hỏi ý chí kiên cường và nhiều trí tuệ mới lắm.

Thời cơ vàng sẽ là gì nếu Đảng và dân tộc Việt Nam "bình chân như vại" trong một thế giới như vậy? Nhất là Đảng lãnh đạo phải làm gì để nuôi dưỡng và phát huy cao nhất tinh thần yêu nước và ý chí của toàn dân tộc một lòng đoàn kết vươn lên đua tranh với cả thế giới?!

Nguyễn Trung thực hiện
Nguồn tin lấy từ: www.fetp.edu.com

5. Quyền tác giả về văn hóa, nghệ thuật

Nhìn lại mấy chục năm trước, nhất là thời kỳ bao cấp ít ai nghĩ đến sản phẩm văn hóa là một loại hàng hóa, lác đác cũng có hiện tượng "đạo văn", song mọi người chỉ coi đó là hành vi đạo đức, bị "bia miệng" chê cười chứ không coi đó là hành vi phạm pháp.

Đối với Việt Nam, bản quyền tác giả là lĩnh vực còn rất mới mẻ, có nhiều thuận lợi cả về mặt khách quan và chủ quan, song cũng chứa đựng không ít khó khăn, phức tạp, nhất là thời gian gần đây, dư luận công chúng rộ lên tình trạng vi phạm bản quyền.
Có nhạc sĩ bị "nghi" là copy toàn bộ phần nhạc đệm của nhạc sĩ nước ngoài; nhiều galery bán tranh sao chụp bản thật mà không cho khách hàng biết, thậm chí giá bán tranh giả cao hơn giá bán tranh thật; có đơn vị dùng đĩa CD lưu hành lậu để chiếu phim lậu, v.v.
Tình trạng đó khiến chúng ta trăn trở và càng thêm quyết tâm tìm ra các giải pháp thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX: "Làm tốt công tác bảo vệ bản quyền tác giả" về văn hóa, nghệ thuật.


Về mặt pháp lý, xây dựng ý thức về quyền tác giả văn hóa, nghệ thuật phải tiến hành đồng bộ với việc xây dựng hành lang pháp lý chặt chẽ bảo hộ quyền tác giả, vì đó chính là sự chuyển hóa các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và truyền thống dân tộc vào thực tế cuộc sống.


Nhìn lại mấy chục năm trước, nhất là thời kỳ bao cấp ít ai nghĩ đến sản phẩm văn hóa là một loại hàng hóa, lác đác cũng có hiện tượng "đạo văn", song mọi người chỉ coi đó là hành vi đạo đức, bị "bia miệng" chê cười chứ không coi đó là hành vi phạm pháp.
Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Việt Nam chuyển sang thời kỳ đổi mới và phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước (gọi tắt là kinh tế thị trường); quan niệm sản phẩm văn hóa là một loại hàng hóa đặc biệt và ý thức về quyền tác giả văn hóa, nghệ thuật ngày càng rõ trong xã hội.
Ngày 9-11-1995, Bộ luật Dân sự quy định quyền sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ ra đời, khái niệm quyền tác giả và quyền chủ sở hữu tác phẩm chính thức được khẳng định.


Do ý thức tốt về quyền tác giả, các nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Lê Vinh và một số văn nghệ sĩ đã theo kiện đến cùng và thắng kiện trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình tại các tòa án dân sự.


Thời kỳ này, việc mua bán, trao đổi các sản phẩm văn hóa giữa Việt Nam và các nước ngày càng mở rộng, đòi hỏi phải có những quy định bảo hộ quyền tác giả mang tính chất quốc tế. Vì thế, Chính phủ Việt Nam đã ký với Chính phủ Hoa Kỳ, Thụy Sĩ các Hiệp định bảo hộ quyền tác giả và đang nghiên cứu hướng gia nhập Công ước Berner.

Từ năm 1986-2003 đã có 14.161 tác phẩm đăng ký bản quyền, theo tỷ lệ năm sau cao hơn năm trước. Điều đó biểu hiện ý thức giữ gìn, tôn trọng bản quyền tác giả của trí thức, văn nghệ sĩ và người lao động sáng tạo văn hóa, nghệ thuật ngày càng cao.

Một số Hội nghề nghiệp có chức năng hỗ trợ, tư vấn giúp tác giả bảo vệ bản quyền tác phẩm được thành lập. Tuy nhiên, vẫn còn không ít người lao động sáng tạo về văn hóa, nghệ thuật khi làm ra tác phẩm chưa đến cơ quan chức năng đăng ký bản quyền. Vì hai lý do chủ yếu:


- Luật pháp Việt Nam và luật pháp quốc tế đều bảo hộ quyền tác giả về văn hóa, nghệ thuật cho cả tác phẩm đã đăng ký lẫn tác phẩm chưa đăng ký bản quyền. Điều này có thể chấp nhận, vì nó tỏ rõ tính ưu việt của luật pháp đối với mọi công dân: bất kỳ một sản phẩm nào chào đời là nhận ngay được sự bảo hộ của pháp luật.

- Tác giả chưa thật sự ý thức sâu sắc về những quyền lợi của tác phẩm đã đăng ký bản quyền đem lại cho mình. Đây là điều bất lợi cho tác giả, vì nếu không đăng ký bản quyền cho tác phẩm thì khi xảy ra tranh chấp quyền sở hữu, tác giả phải chứng minh được tác phẩm ấy là của mình mà thông thường ít ai (trừ cơ quan chức năng) lưu giữ đầy đủ trong thời gian dài các tài liệu liên quan đến sự ra đời tác phẩm. Ngược lại, nếu tác giả đã đăng ký bản quyền thì đương nhiên không cần phải chứng minh nữa

Thực tế đã có một số họa sĩ phàn nàn về nạn sao chép tranh thật tràn lan ở các thành phố lớn, chúng có mặt ở galery, đại lý, cửa hàng, thậm chí cả ở vỉa hè, nhưng ngay trong số họa sĩ ấy, có người khi họa xong tranh cũng không đăng ký bản quyền thì cơ quan chức năng không thể biết được tranh đó là của ai để xử lý chính xác và khách quan! Chính vì vậy, trong tình hình hiện nay, việc ý thức một cách thấu đáo và đăng ký bản quyền đầy đủ của tác giả vừa có lợi cho tác giả, vừa giúp ích rất nhiều cho cơ quan chức năng lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực này.


Xây dựng ý thức giữ gìn và tôn trọng quyền tác giả về văn hóa, nghệ thuật là giải pháp tổng hợp cả về mặt đạo đức và mặt pháp lý. Đó là việc làm không chỉ của riêng giới trí thức, văn nghệ sĩ, nhà quản lý trong và ngoài ngành văn hóa - thông tin, mà còn là việc làm của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội, đoàn kết phấn đấu xây dựng một xã hội tươi đẹp mà trong đó mọi người sống và làm việc theo pháp luật.

Nguồn tin lấy từ: www.luathoc.com

Công ty tư vấn luật LEADCO

Cá nhân và tổ chức sử dụng thông tin của SMEnet phải ghi rõ địa chỉ http://www.SMEnet.com.vn

Góp ý xin gửi thư về webmaster@smenet.com.vn

Web site này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
và Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) hợp tác phát triển