BẢN TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 16
(Tuần từ 14/11/2005-20/11/2005)

(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật LEADCO)

Để luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hãy đăng ký nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hãy bấm vào đây. Để được tư vấn về pháp luật nếu bạn còn những thắc mắc, hãy bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung chi tiết các văn bản pháp luật mới , hãy bấm vào đây.

1. Quên định giá thương hiệu khi CPH, dễ nảy sinh tranh chấp

Đa số các doanh nghiệp thường hay "lãng quên" hoặc bỏ qua giá trị thương hiệu, tài sản sở hữu trí tuệ khi định giá để cổ phần hóa (CPH).

Ông Trần Việt Hùng - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ đã phản ánh và cảnh báo tình trạng trên sẽ dẫn đến hậu quả dễ làm thất thoát hoặc giảm giá trị các tài sản nhà nước khi CPH; gây tranh chấp phức tạp sau CPH và làm giảm khả năng phát triển lợi thế kinh doanh thông qua thương hiệu cùng các quyền sở hữu trí tuệ khác mà doanh nghiệp có được.

Khảo sát qua nhiều bảng thống kê tài sản của doanh nghiệp đưa vào CPH ông Hùng nhận định, các tài sản hữu hình như: nhà xưởng, máy móc, xe cộ... được định giá rất rõ ràng và cụ thể, nhưng tuyệt nhiên không có một mục nào liệt kê các giá trị của quyền sở hữu trí tuệ về: nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp, các sáng chế và giải pháp hữu ích... Và chúng ta có thể bị mất những tài sản rất lớn khi bỏ quên các giá trị quyền sở hữu trí tuệ như thế.

Theo ông Hùng trong thời gian vừa qua đã có hàng ngàn doanh nghiệp được CPH, nhưng đa số mới chỉ là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ nên việc "quên" định giá thương hiệu chưa gây thiệt hại lớn. Tuy nhiên từ 2005 trở đi, sẽ CPH các công ty lớn, các tổng công ty đang sở hữu nhiều thương hiệu có giá trị của Việt Nam thì vấn đề định giá thương hiệu và các quyền sở hữu trí tuệ trở nên cấp thiết. Vì thế, để đi đến quyết định CPH chính xác, các tài sản thương hiệu, sở hữu trí tuệ phải được thống kê, định giá đầy đủ để đưa vào danh mục tài sản CPH. Xác định chính xác quyền sở hữu đối với thương hiệu và các tài sản sở hữu trí tuệ khác để tránh các tranh chấp phức tạp về sau.

Tuy nhiên, ông Hùng thừa nhận, việc định giá thương hiệu và các tài sản sở hữu trí tuệ đang là một vấn đề rất mới ở nước ta, ngay cả với các cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ. Hiện nay, có nhiều phương pháp khác nhau để xác định giá trị một thương hiệu. Tuy nhiên, tất cả các phương pháp này đều phức tạp và kết quả thường không phải lúc nào cũng được thừa nhận ngay.

Về mặt pháp lý, chúng ta vẫn còn thiếu các hướng dẫn xung quanh vấn đề định giá thương hiệu, việc tính toán đưa giá trị thương hiệu và các tài sản sở hữu trí tuệ khác vào CPH. Trong thời gian tới các cơ quan thẩm quyền cần bổ sung những thiếu sót này, không để xảy ra tình trạng "bỏ quên" giá trị thương hiệu khi CPH như trong thời gian vừa qua, ông Hùng nhấn mạnh.

Kinh nghiệm của các công ty nước ngoài khi mua lại các thương hiệu Việt Nam là thuê các công ty kiểm toán quốc tế định giá. Hiện nay, các công ty kiểm toán Việt Nam cũng đang thực hiện các dịch vụ kiểm toán cho CPH bao gồm cả việc đánh giá giá trị của thương hiệu. Các doanh nghiệp có thể thuê một lúc nhiều hãng kiểm toán độc lập để đảm bảo việc định giá khách quan và chính xác hơn.

Trên thực tế, đã có một số doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề này. Tổng Công ty Xuất nhập khẩu xây dựng Việt Nam - VINACONEX cũng đã thuê hai công ty kiểm toán độc lập có uy tín xác định giá trị doanh nghiệp để tiến hành CPH. Trong tổng số vốn nhà nước 601.2 tỷ đồng thì tạm tính được giá trị lợi thế kinh doanh là 3,18 tỷ, giá trị thương hiệu là 3,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo ông Hùng, con số chưa thể hiện đúng giá trị thương hiệu của một tổng công ty lớn, hoạt động lâu năm về xây dựng cả trong và ngoài nước như VINACONEX. Cái giá này chỉ tương đương 200 ngàn USD; không bằng 1/10 số tiền  2,5 triệu USD mà Colgate (Hoa Kỳ) bỏ ra để mua lại thương hiệu kem đánh răng Dạ Lan ở TP.Hồ Chí Minh cách đây hơn 10 năm.

Nguyên Phong thực hiện

2. “Bùng nhùng” sở hữu trí tuệ

Thực trạng doanh nghiệp (DN) bị vướng về quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) khi sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu hàng hóa trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang là một vấn đề rất phổ biến và bức xúc. Thế nhưng, nhiều DN hiện chưa nắm bắt được một cách cụ thể các quy định của pháp luật về SHTT cũng như vai trò của nó trong quá trình sản xuất, kinh doanh”, bà Trương Thùy Trang, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cảnh báo.

Hai vấn đề lâu nay khiến DN hay “bùng nhùng” về SHTT là việc chuyển giao công nghệ, mua bán thiết bị, máy móc - có bao gồm các đối tượng sáng chế, kiểu dáng công nghiệp (mẫu mã); và những vấn đề nảy sinh trong quá trình xác lập và bảo vệ quyền đối với Sáng chế, Giải pháp hữu ích, Nhãn hiệu, Kiểu dáng, Tên thương mại…
Trong các tranh chấp về SHTT thời gian qua, thì tranh chấp về kiểu dáng công nghiệp là phức tạp nhất. Điển hình là vụ tranh chấp “ballet nhựa” giữa Công ty Nhựa Sài Gòn với DN nhựa Đại Đồng Tiến; hay vụ tranh chấp kiểu dáng “võng xếp” giữa Duy Lợi với một số DN khác tại TP.HCM.

Điều lo ngại nhất hiện nay là một số DN ăn cắp mẫu mã của nước ngoài đem đi bảo hộ, sau đó đi kiện các DN khác; hoặc một số DN ăn cắp mẫu mã của người khác đem đi bảo hộ rồi kiện ngược lại DN bị “đánh cắp”.

Nguyên nhân xảy ra tình trạng này là do nhiều DN còn rất“mù mờ” về SHTT, chưa nắm bắt được các quy định của pháp luật, vì vậy không bảo vệ được những thành quả sáng tạo của mình, thậm chí còn xâm phạm quyền của người khác.

Để chuẩn bị hành trang cho các DN trong quá trình hội nhập, bà Hoàng Tố Như, Phó trưởng Phòng SHTT (Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) cho biết, đây là một vấn đề rất khó. Theo khuyến cáo, đối với những hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài, DN nên đăng ký nhãn hiệu tại nước nhập khẩu để được bảo hộ quyền khi hàng hoá lưu thông trên thị trường.

DN không nên đăng ký nhãn hiệu một cách tràn lan, mà phải xác định xem đơn vị mình có khả năng xuất khẩu hàng hóa sang quốc gia đó không; sản phẩm xuất khẩu gồm những chủng loại nào; tuyệt đối không đăng ký SHTT theo trào lưu, vì như thế sẽ rất tốn kém, mà không hiệu quả. Trường hợp đăng ký nhưng không sử dụng, hiệu lực của các văn bằng có thể bị hủy bỏ.

Pháp luật của mỗi quốc gia khác nhau, do đó thủ tục đăng ký tại mỗi quốc gia cũng khác nhau. Chẳng hạn ở Mỹ, cơ sở để được cấp văn bằng là việc sử dụng thực tế tại Mỹ. Chính vì vậy, khi đăng ký nhãn hiệu vào quốc gia nào, DN nên tìm hiểu kỹ pháp luật của quốc gia đó để việc nộp đơn đăng ký có hiệu quả.

Riêng lĩnh vực da giày, bà Như cho biết, nếu việc sử dụng các kiểu dáng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, mẫu mã luôn thay đổi, thì DN không nên đăng ký kiểu dáng công nghiệp. Trường hợp muốn bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho những sản phẩm mới, thì trước khi đưa sản phẩm hàng hóa ra thị trường, DN nên làm thủ tục đăng ký bảo hộ. Nếu đưa sản phẩm ra rồi mới đăng ký, thì phải mất 9 tháng mới được cấp văn bằng, như thế mẫu mã đã lỗi thời.

Ở các ngành khác như mỹ phẩm, DN thường đăng ký mẫu mã trước, chờ khi có văn bằng mới đưa ra thị trường, cách làm này rất hiệu quả. Đối với DN, quyền SHTT là tài sản kinh doanh và chúng chỉ tăng trưởng khi được khai thác sử dụng hợp lý. Do vậy, việc hình thành chiến lược phát triển quyền SHTT của DN là rất cần thiết và cấp bách.
Quyền SHTT đã trở thành điều kiện bắt buộc cho các quốc gia khi hội nhập sân chơi thương mại quốc tế. Trên cơ sở Hiệp định TRIPS (WTO – 1995), Hiệp định VN - Thụy Sĩ về SHTT (1999), Hiệp định Thương mại VN – Hoa Kỳ (2000), nhìn chung pháp luật SHTT VN đã căn bản phù hợp với các chuẩn mực có tính bắt buộc trong các hiệp định kể trên về đối tượng, nội dung bảo hộ, thời hạn được hưởng quyền…

Điều quan trọng còn lại phụ thuộc rất nhiều vào DN, tức phải biết trang bị hành trang pháp lý cho mình một cách chu đáo, bài bản khi tiến sâu vào quá trình hội nhập

3. Microsoft đạt thoả thuận giải quyết tranh chấp thương mại

Tập đoàn Microsoft vừa đạt được thoả thuận giải quyết tranh chấp thương mại trị giá 30 triệu đôla Mỹ với một công ty khai thác Internet của Hàn Quốc vì cho rằng Microsoft đã cạnh tranh thương mại không công bằng.

Daum Communications Corp. đã gởi đơn kiện lên Ủy ban thương mại bình đẳng Hàn Quốc vào năm 2001, với cáo buộc Microsoft vi phạm luật thương mại quốc tế bằng cách đưa phần mềm nhắn tin vào hệ điều hành của hãng. Daum cũng đã xác nhận thoả thuận này. Oliver Roll, Tổng giám đốc tiếp thị của Microsoft tại châu Á cho biết thoả thuận mới quy định Microsoft phải đền bù cho Daum 10 triệu đôla tiền mặt, 10 triệu đôla tiền quảng cáo và 10 triệu đôla cho các hợp đồng kinh doanh khác. Daum đã hoan nghênh thoả thuận đạt được.

4. Sáng tối bức tranh quảng cáo

Trong lĩnh vực tiếp thị và quảng cáo không thiếu các chuyên gia và khó có thể nói ai hơn ai. Điểm lý thú có lẽ ở chỗ các nhà tiếp thị tuy đại diện cho những sản phẩm gần như trái ngược nhau, nhưng tất cả đều chung quan điểm về con đường dẫn đến thành công: đó là “Luôn sáng tạo và đổi mới trong các ý tưởng quảng cáo!”.

Chiến dịch tiếp thị của các công ty, tập đoàn lớn rất nhạy cảm với thời cuộc và được giới quảng cáo quốc tế đánh giá cao. Thành công của các thương hiệu như Tiger, Sunsilk là hoàn toàn xứng đáng để cho nhiều doanh nghiệp học tập. Một nhãn hiệu sẽ thành công và được nhiều người biết đến, nếu doanh nghiệp tạo ra được yếu tố đặc sắc và sáng tạo trong các quảng cáo. Một quảng cáo sử dụng công nghệ hình ảnh hiện đại chưa chắc hiệu quả bằng những quảng cáo đơn giản với những giai điệu âm nhạc mượt mà, lôi cuốn.

Tuy nhiên, có điều đáng buồn là đôi khi đã xuất hiện “sự đột phá thái quá” khiến quảng cáo mất hết ý nghĩa của nó, thậm chí còn phản tác dụng, khiến nhiều khách hàng lánh xa sản phẩm được quảng cáo. Thomas Hosk, giám đốc tiếp thị của tập đoàn Vodaphone, hoàn toàn có lý khi cho rằng: “Các công ty đừng quá chủ quan với những quảng cáo của mình. Lý do thật đơn giản: Quảng cáo luôn là con dao hai lưỡi”.

Từ những điểm sáng ...

Sochiro Honda đã từng nói: “Quảng cáo là một trong những thứ có thể làm người ta thích thú nhưng sau đó lại có thể nổi xung thiên ngay tức thì. Cái sự ra rả từ ngày này qua ngày khác, thói khoa trương quá lố đã làm cho người ta phát ngán quảng cáo. Nhưng rất có thể nhiều người sẽ cảm thấy thiếu thiếu nếu một ngày nào đó họ không còn được nhìn thấy các quảng cáo nữa!”.

Vào buổi sơ khai, quảng cáo chỉ nhằm cung cấp thông tin. Đến thập niên 1960, quảng cáo mới đánh thức cả thế giới và trở thành hiện tượng thật sự. Theo một số chuyên gia, cha đẻ của quảng cáo không ai khác hơn là Michel de Montaigne (thế kỷ XVII). Ông đã đề nghị nhà vua Pháp thành lập một bộ máy quảng cáo để mọi người trong xã hội biết nhiều hơn về các sản phẩm đang được mua bán trên thị trường.. Năm 1630, giám đốc tờ báo La Gazette thành lập một văn phòng chuyên cung cấp những địa chỉ thông tin cần thiết, cũng như dành một mục trên tờ báo của mình để quảng bá các loại sản phẩm khác nhau. Cung- cầu cần có nơi để hội tụ và trao đổi, nhất là trong lĩnh vực thủ công và thương mại. Dù hơi đơn giản nhưng đó là bước khởi đầu cực kỳ quan trọng của hoạt động quảng cáo.

Mục đích đầu tiên của quảng cáo là cung cấp thông tin cho người mua về sự hiện diện của một sản phẩm hay dịch vụ nào đó. Năm 1836, Emile de Girardin, một trong những ngọn cờ tiên phong của phương tiện thông tin đại chúng - đã nghĩ ra hình thức “quảng cáo trả tiền”. Đến năm 1910, các áp phích quảng cáo bắt đầu được biết đến. Paris và các thành phố lớn ở châu Âu tràn ngập áp phích quảng cáo. Đến tận bây giờ, một số hình thức quảng cáo vẫn đi theo hướng “thông tin sơ khai” như quảng cáo miễn phí ở cửa ngõ ra vào của các thành phố lớn, quảng cáo trên các tờ báo địa phương.

Quảng cáo - trong chừng mực nào đó – có vẻ giống như thời trang, bởi nó chỉ quanh đi quẩn lại. Sau vài thập niên phát triển và trưởng thành, quảng cáo có vẻ thông minh hơn, độc đáo hơn, không còn chỉ tập trung vào cung cấp thông tin và quá trừu tượng như trước nữa. Đó cũng là một cách tự soi lại mình.

Có thể nói, cho đến bây giờ, quảng cáo đã thay đổi rất nhiều để trở thành “một phần tất yếu của cuộc sống” và xứng đáng nhận những lời khen ngợi nếu nó thành công. Ngôi sao Juliette Binoche đã giúp nước hoa Poeme của L’Oreal bán chạy kỷ lục. Còn từ thập niên 1950, nam danh ca Gilbert Becaud đã quảng cáo cho xe Vespa. Việc sử dụng các siêu sao điện ảnh, thể thao trong quảng cáo không phải là điều mới mẻ nữa. Có khác chăng là việc bổ sung vào đội ngũ đó các siêu người mẫu như Cindy Crawford quảng cáo cho Revlon, Claudia Schiffer quảng cáo cho Channel…

Và không dừng lại ở việc sử dụng tiếng tăm của các ngôi sao điện ảnh, thời trang, bản thân quảng cáo cũng vận động để tự thay đổi mình và trở nên hấp dẫn hơn, độc đáo hơn. Công ty xe hơi Daimura của Đức đã đưa ra một “tuyệt chiêu” quảng cáo như sau: “Nếu ai phát hiện ra xe ôtô của công ty xảy ra sự cố mà xe khác phải kéo đi sửa, thì chúng tôi sẽ tặng người đó 10.000 USD”. Quảng cáo rõ ràng đã được đông đảo khách hàng hoan nghênh, khiến cho xe hơi của họ bán rất chạy hẳn lên.

Còn một số hãng sản xuất tất da chân Nhật bản đã dùng cách chụp cận cảnh một anh chàng đang nhìn chăm chú đôi chân mang tất được phóng to của một cô gái. So với cách quảng cáo này thì những câu quảng cáo khác như: “Tất rất bền, hợp thời trang, đẹp…” quả là lạc hậu, bởi cách quảng cáo mới đã gây ấn tượng mạnh về món hàng mà bạn định bán.

Hơn thế nữa, quảng cáo cũng hội nhập văn hoá toàn cầu chứ không “cục bộ địa phương” như nhiều người lầm tưởng. Giải vô địch bóng đá thế giới Worldcup 2002 đã làm nước Nhật tìm ra một cách quảng cáo hoàn toàn theo kiểu … Mỹ. Đó là quảng cáo di động. Taxi, xe buýt tàu điện, máy bay, mặt tiền và hông nhà cao tầng… đều được tận dụng triệt để. Cái giá không rẻ chút nào. Để “dán” hình các danh thủ thế giới như Ronaldo, Zidane hay Roberto Carlos lên 16 chiếc máy bay của mình, hãng Nippon Air phải tốn đến gần 800.000 USD. Hay để “treo” bình nước khoáng lên thành xe buýt, Perrier phải bỏ ra 40.000 USD (trong nội thành Tokyo, có khoảng 2000 xe buýt).

Một số cuộc điều tra cho thấy 96% người dân Nhật cho rằng quảng cáo cố định – dù to lớn đến đâu - vẫn không bằng quảng cáo di động! Hàng loạt chiếc xe taxi nhỏ bé chạy vèo vèo trên phố vẫn ngon lành hơn cả núi áp phích. Theo Cedric Dufoix, giám đốc tiếp thị của Adidas thì “quảng cáo di động sẽ đánh thẳng vào giới trẻ trong độ tuổi 12-20”. Do vậy, 10 chiếc xe buýt được sơn hình chiếc giày Adidas đã chạy bon bon suốt thời gian diễn ra Worldcup 2002 tại Nhật bản. Nhưng Sony còn chơi trội hơn khi sơn phết quảng cáo lên cả một đoàn xe lửa cao tốc với cái giá khoảng 900.000 USD. Trong khoảng thời gian bóng đá làm Tokyo lên cơn sốt, thì tổng cộng 150.000 người đã leo lên bước xuống đoàn xe ấy của Sony.

Các hãng sản xuất kinh doanh cũng tỏ ra đắc ý với một nguyên tắc quá hiển nhiên: Càng to thì càng đập vào mắt. Thế là các pa-nô khổng lồ tha hồ làm mưa làm gió. Các pa-nô quảng cáo ở ngoại ô Tokyo đã làm các tài xế chú ý nhiều và người ta thống kê được mỗi ngày có ít nhất 100.000 tài xế phải liếc mắt lên các pa-nô ấy. Từ lâu, những hãng xe hơi lừng lẫy như Citroen hay Fiat đã “thâm canh” trên lãnh địa này. Còn Adidas thì sử dụng hết cả tháp phát sóng của Đài truyền hình NHK để “vẽ chân dung” danh thủ Zidane! Kết quả thì chắc chắn trên cả tuyệt vời.

.... đến những mảng tối

Nhiều chuyên gia quảng cáo cho rằng: Người tiêu dùng trên thế giới biết đến những sản phẩm nào đó nhờ quảng cáo thì đã là tốt rồi, nhưng việc họ có mua sản phẩm hay không thì lại là chuyện khác, thành thử các chuyên gia quảng cáo phải hết lời ca ngợi sản phẩm. Như vậy, đã có sự chuyển dịch từ quảng cáo thông tin sang quảng cáo ca ngợi và tâng bốc! Từ đây, khách hàng bắt đầu mỏi mắt, điếc tai vì “ xà phòng tẩy sạch nhất”, “nước hoa thơm nhất”, “kem đánh răng cao cấp nhất”… Đến cuối thập niên 1980, khi phong trào mua sắm và tiêu thụ dâng lên như cơn lũ lớn, thì một ngành đại công nghệ quảng cáo bắt đầu lộ diện. Các ông trùm quảng cáo và các hãng sản xuất bắt đầu dùng những trò tinh vi nhất để đánh vào tâm lý người tiêu dùng theo kiểu “hạ gục nhanh, tiêu diệt gọn”. Rồi đến một lúc, người mua không chỉ mua sản phẩm mà mua cả … hình ảnh.

Sau đó, khi tâng bốc chưa đủ thì các nhà quảng cáo lại nghĩ ra các quảng cáo “càng độc đáo bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu”. Hai hãng mỹ phẩm lớn của Nhật là Ykesa và Donoko đã tung ra nhiều loại nước hoa mới với những chiêu quảng cáo khác lạ, vừa kiếm lời vừa vượt qua được mạng lưới kiểm duyệt của chính phủ. Đầu tiên, Donoko hướng khách hàng vào một kiểu quảng cáo “mời gọi” với hình một người mẫu ngửa đầu ra sau khêu gợi, người đẫm mồ hôi bên cạnh lọ nước hoa Addict. Chỉ một tuần sau, cơ quan chống quảng cáo vi phạm giới tính của Nhật bản đã lên tiếng chống quảng cáo nguy hại đó và đòi Donoko ngừng ngay quảng cáo vì “hình ảnh người phụ nữ bị coi như đồ vật đầy ham muốn khoái lạc và nhục dục”.

Chiến dịch quảng cáo của Donoko không chỉ là giọt nước duy nhất làm tràn ly. Kể từ thời điểm cạnh tranh với Donoko, Ykesa đã cho ra mắt quảng cáo loại nước hoa dành cho nam giới với nhãn hiệu V4 thậm chí còn “dữ dội” hơn: Một người đàn ông với cơ thể đầy lông lá không một mảnh vải che thân, trong tay cầm lọ nước hoa xoa vào cơ thể. Nhà nhiếp ảnh Jean Loup đã chụp chính vị giám đốc điều hành Ykesa Noani khoả thân để quảng cáo cho loại nước hoa mới của công ty ông. Giám đốc nghệ thuật của Ykesa, Hatsoshi Mura, rất tâm đắc với cách quảng cáo mới này. Ông giải thích: “Thiên hạ chắc sẽ bị sốc khi nhìn thấy Ykesa Noani khoả thân. Chúng tôi muốn có được tinh thần đó để làm thay đổi những lớp rào chắn hiện có”.

Các phương thức quảng cáo trên được nhiều người coi là sự xuống cấp của quảng cáo. Mùa hè năm ngoái, các cơ quan phụ trách quảng cáo đã đề ra một số quy tắc chung do một số hãng tiêu thụ, các tổ chức nhân quyền phụ nữ đã khiếu nại lên cơ quan giám sát quảng cáo vì lạm dụng và hạ thấp hình ảnh con người. Ở Tokyo có 730 lá đơn kiện hãng Ykesa có hình ảnh quảng cáo loại nước hoa NU mang tính khiêu dâm lộ liễu – những tấm thân trần quấn lấy nhau. Chính phủ Nhật hiện đang thắt chặt việc kiểm soát những quảng cáo với các hình ảnh “xa rời thuần phong, mỹ tục”. Một cơ quan chính phủ Pháp nói: “Cơ quan giám sát mỹ phẩm và vải vóc cho phép dùng ảnh khoả thân, nhưng chỉ khác là trước đây, ảnh khoả thân được treo ở trung tâm thành phố, còn năm nay chỉ được đăng trong các tạp chí. Ví dụ, nếu được chấp thuận, nước hoa V4 hay NU chỉ được đăng trên Tokyo Times hoặc được in trong đồng hồ Citizen K”.

Độc hại như Donoko và Ykesa đã đành, nhưng ngày nay nhiều công ty quảng cáo gian dối và lường gạt người tiêu dùng thì không thể chấp nhận được. Công ty chuyên kinh doanh kính mắt Hans, Mỹ, đã tổ chức một chương trình quảng cáo sản phẩm “Một USD cho một chiếc kính mắt”. Tuy nhiên, khách hàng đã tới công ty này và thấy rằng giá chào bán đặc biệt 1 USD chỉ được áp dụng đối với gọng kính mà được mua cùng với những chiếc mắt kính rất đắt tiền hoặc ngược lại. Khách hàng nổi giận và cơ quan chức năng đã phải vào cuộc. Việc điều tra cho thấy Hans trong quảng cáo về việc “Một USD cho một chiếc kính mắt” đã nêu rõ rằng cứ 5 ngày một lần, họ sẽ có mức giá bán đặc biệt đối với những sản phẩm khác nhau được bán trong công ty, bao gồm dung dịch nước muối, kính mắt, gọng kính, kính mắt áp tròng... Tuy nhiên, chi tiết về chương trình khuyến mãi như “Mắt kính giá 1 USD cùng với việc mua gọng kính giảm giá 20% (giới hạn cho 40 khách hàng)” chỉ được thông báo khi họ đã vào bên trong cửa hàng. Hans quảng cáo khuyến mãi sản phẩm với giá rất thấp, nhưng khi khách hàng muốn mua thì họ lại phải đối mặt với những điều kiện bổ sung. Hành vi của Hans đã vi phạm quy định của quảng cáo và đưa ra những thông tin sai trái, không đúng sự thực hoặc gây hiểu lầm cho khách hàng. Không lâu sau đó, Hans đã phải phá sản vì bị khách hàng tẩy chay.

Dường như, cùng với thay đổi của thời cuộc, quảng cáo đang mất dần chức năng giải thích, biểu thị mà lại tập trung kích thích tính tò mò, sự hiếu kỳ và cả “ngũ giác quan” của người tiêu dùng. Cần biết rằng vào thập niên 1980, quảng cáo vẫn bị đánh giá là tạo ra nhu cầu ảo, mê hoặc người tiêu dùng, thậm chí biến họ thành kẻ đờ đẫn. Sự khủng hoảng này lên đến đỉnh điểm vào những năm tiếp theo. Quảng cáo đã điểm ngay yếu huyệt của tất cả các thành phần xã hội, không phân biệt ai. Quảng cáo còn gây sốc bằng cách tạo ra những cú sốc theo kiểu Benetton, hãng đã bị dư luận lên án do không “kiêng nể” cả tôn giáo và tình mẫu tử (Benetton quảng cáo áo thun và quần jean – vào năm 1993 – bằng hình ảnh một người lính Croatia đẫm máu. Doanh thu của Benetton sau đó đã tụt dốc thê thảm.

Ngày nay, quảng cáo đã là “một phần tất yếu của cuộc sống”. Nhiều thông điệp quảng cáo đi vào đời sống với tính hấp dẫn và sức lôi cuốn rất cao. Trong các chiến lược tiếp thị thì quảng cáo đóng vai trò chất xúc tác để sản phẩm tới được người tiêu dùng một cách nhanh chóng, đồng thời kích thích tiêu dùng, qua đó đẩy mạnh quá trình sản xuất và cuối cùng là tăng trưởng kinh doanh. Một quảng cáo hay và sáng tạo luôn là yếu tố quan trọng của chiến lược tiếp thị thành công. Tuy nhiên, nếu không cẩn thận, quảng cáo cũng sẽ trở thành con dao hai lưỡi khi nó có thể đưa một sản phẩm thuộc loại vô danh lên đỉnh cao, nhưng đồng thời cũng có thể là dấu chấm hết đối với một sản phẩm đã được “vua biết mặt, chúa biết tên”.

5. Đòi được nhãn hiệu VNPT tại Mỹ

Nhãn hiệu VNPT của tổng công ty bưu chính viễn thông Việt Nam và bốn nhãn hiệu công ty khác là Viettel, VDC, VTI và Saigon Postel bị đăng ký ở Mỹ vừa được một công ty luật trong nước đòi lại thành công với chi phí thấp.

Nửa cuối năm 2002, khi Tổng công ty Bưu chính Viễn thông (VNPT) dự định đăng ký bản quyền nhãn hiệu của mình tại Mỹ thì mới té ngửa ra rằng nhãn hiệu đã được một đối tác ở bang Illinois, Mỹ đăng ký trước.

Công ty này (tên đầy đủ là Viaworld Internet Telecommunications Corporation - VITC) còn nộp đơn đăng ký tại Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu của Mỹ (USPTO) cả bốn nhãn hiệu của các công ty bưu chính viễn thông khác gồm Viettel, VDC, VTI và Saigon Postel.

Một bản fax của Công ty VITC cho Văn phòng Luật sư Lê & Lê, đại diện của phía VNPT, giải thích rằng họ làm vậy vì “theo pháp luật của Mỹ, VNPT không thể đăng ký bản quyền và nhãn hiệu hàng hóa tại Mỹ cho các tên VNPT,VTI và VDC”.

Lê & Lê chứng minh điều này không đúng vì Việt Nam và Mỹ đều là thành viên Công ước Paris về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, Mỹ và Việt Nam đã có hiệp định thương mại song phương trong đó có phần về quyền sở hữu trí tuệ.

“Rất khó tin là luật sư của VITC không hiểu điều này. Tuy nhiên, chúng tôi không hiểu được động cơ của VITC khi đăng ký”, ông Lê Hoài Dương, Trưởng văn phòng Luật sư Lê & Lê, nhận xét.

Thành lập tại Mỹ, nhưng VITC có nhiều nhân viên người Việt và là công ty đối tác chủ yếu của VNPT tại Mỹ từ năm 1995. Ông Nguyễn Bá Thước, Phó tổng giám đốc VNPT, cho biết hiện tổng công ty đang thương thảo ký hợp đồng với VITC kinh doanh dịch vụ điện thoại Internet (VoIP) tại Mỹ.

Một kế hoạch hành động nhanh được vạch ra để đòi lại những nhãn hiệu quan trọng này. Do Công ty VITC mới nộp đơn đăng ký từ tháng 6/2002 nên chưa chính thức được phía Mỹ công nhận. Theo luật của Mỹ, một nhãn hiệu chỉ có thể được đăng ký tại Mỹ khi nhãn hiệu đó đã được sử dụng tại Mỹ cho các sản phẩm và dịch vụ xin đăng ký. Một trong số những ngoại lệ cho quy định này là nhãn xin đăng ký vào Mỹ đã được đăng ký tại nước xuất xứ.

Ngày 24/9/2002, VNPT gấp rút nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Theo quy trình thông thường, thì phải 14 tháng sau nhãn hiệu VNPT mới được chính thức công nhận tại Việt Nam. Nếu vậy, đơn của VITC có thể đã được chấp nhận ở Mỹ và thủ tục đòi lại sẽ rắc rối và tốn kém hơn rất nhiều. Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã nhanh chóng hoàn thành thủ tục đăng ký cho VNPT trong vòng ba tháng.

Tháng 1/2003, VNPT nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tại Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu của Mỹ, xin hưởng quyền ưu tiên của đơn đã được nộp tại Việt Nam. Tuy nhiên, tháng 7/2003, Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu của Mỹ thông báo có thể từ chối đơn đăng ký nhãn hiệu của VNPT do nhãn này có thể gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã nộp trước của VITC.

Sau nhiều lần thúc giục, cuối cùng Công ty VITC đã rút bỏ các đơn đăng ký nhãn hiệu trên của các công ty Việt Nam và VNPT chính thức được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Mỹ vào tháng 1 năm nay.

Ông Lê Hoài Dương nói điều quan trọng là chi phí cho vụ đòi nhãn hiệu này thấp hơn nhiều so với một số vụ tương tự. Thay vì thuê công ty luật của Mỹ với chi phí vài trăm Đô-la một giờ, Lê & Lê làm hầu hết công việc nghiên cứu, đưa ra giải pháp và soạn thảo văn bản, công ty luật nước ngoài chỉ xem xét lại lần cuối. Nhờ đó chi phí rất ít, chỉ khoảng 8.000 Đô-la trong khi có doanh nghiệp Việt Nam phải chi hàng trăm ngàn Đô-la cho những vụ việc tương tự.

Tuy nhiên, đăng ký được nhãn hiệu chưa phải là đã hết. Theo luật của Mỹ, sau năm thứ 5 và năm thứ 9, chủ sở hữu nhãn hiệu phải có thông báo đến USPTO chứng minh rằng nhãn hiệu đang được sử dụng tại Mỹ thì mới được tiếp tục duy trì sở hữu.

Nhãn hiệu với logo hoa sen của Vietnam Airlines đã hết hiệu lực trên website của USPTO từ tháng 3/2005. Vietnam Airlines đăng ký từ năm 1998, và theo phỏng đoán của một số chuyên gia sở hữu trí tuệ, có lẽ Vietnam Airlines đã không kịp thời làm bản thông báo về việc nhãn hiệu được sử dụng tại Mỹ nên bị USPTO hủy quyền sở hữu.

Như vậy, nếu có ai nhanh tay đăng ký nhãn hiệu Vietnam Airlines trong thời gian này thì câu chuyện tranh chấp tốn kém sẽ lại diễn ra. Một số nhãn hiệu khác như Ngân hàng Sài gòn Thương Tín cũng trong tình trạng tương tự.

Mặc dù VITC đã rút đơn, nhưng hiện thời VNPT mới chỉ đăng ký hai nhãn hiệu chính của mình tại Mỹ. Còn các công ty con như VDC, VTI thì vẫn chưa đăng ký. Ông Thước nói không muốn đăng ký riêng những nhãn hiệu này vì sợ sẽ làm “loãng” nhãn hiệu VNPT. “Những nhãn hiệu này cần được đăng ký dưới logo VNPT chứ không phải đứng độc lập”, ông Thước nói.

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu các công ty con của VNPT được cổ phần hóa, thoát khỏi vòng kiểm soát của tổng công ty mẹ nhưng vẫn sử dụng nhãn hiệu VNPT? VNPT đang gấp rút soạn thảo hợp đồng license về sử dụng nhãn hiệu cho 115 đơn vị trực thuộc và đăng ký tại Cục Sở hữu công nghiệp. Một bước lo xa không thừa.

“Bữa tiệc FDI” của Trung Quốc sẽ chấm dứt?

Các chuyên gia quốc tế đang tranh luận về khả năng Trung Quốc có tiếp tục “bữa tiệc FDI” nữa không trước đối thủ Ấn Độ

Gần đây có nhiều dấu hiệu cho thấy Trung Quốc (TQ) đang thua Ấn Độ trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Bộ Thương mại TQ cho biết đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 5 tháng đầu năm nay đã giảm lần đầu tiên trong 5 năm qua.

Tại sao sụt giảm?

Theo các chuyên gia quốc tế, có ít nhất 4 lý do. Thứ nhất, đang có xu hướng FDI toàn cầu dịch chuyển từ sản xuất sang dịch vụ. Trong khi TQ chiếm chưa đầy 3% thương mại dịch vụ toàn cầu, thì những kỹ năng ngoại ngữ mạnh mẽ, tiến bộ trong việc tạo lập các nhãn hiệu được quốc tế công nhận và đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) đã biến Ấn Độ thành một trung tâm đầu tư vào dịch vụ. Chính phủ Ấn Độ cũng đang thúc đẩy việc tự do hóa và tư nhân hóa một số ngành như hàng không, viễn thông, ngân hàng và cam kết cải thiện hạ tầng điện lực và vận tải.

Thứ hai, nền kinh tế TQ đang phải đối diện một số vấn đề về cơ cấu. Những vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tràn lan, các luật chống sao chép lậu và những vi phạm nhãn hiệu, bản quyền, cũng như việc thực thi và các cơ chế giải quyết tranh chấp, không phát triển bằng Ấn Độ dù phải thừa nhận là cơ sở hạ tầng pháp lý vẫn còn thiếu hiệu quả và quan liêu. Trong khi tăng trưởng kinh tế TQ thuộc loại cao nhất châu Á, các thị trường chứng khoán của nước này thuộc loại kém phát triển nhất. Chỉ số Sensex của thị trường chứng khoán Bombay tăng 10% trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6-2005, thì thị trường chứng khoán Thượng Hải giảm 8,5% trong cùng thời gian. Nỗ lực của chính quyền TQ bán tống những cổ phiếu được định giá thấp không mua bán được, chiếm 2/3 giá trị thị trường của TQ, đã góp phần tác động tiêu cực đến thị trường chứng khoán TQ. Những vụ việc tham nhũng được dư luận biết đến nhiều trong các công ty quốc doanh của TQ cũng đã cản trở đầu tư. Tỉ lệ nợ xấu trong các ngân hàng TQ và sự sụp đổ của Công ty China Aviation Oil (Singapore), nhà cung cấp xăng máy bay chính của TQ, theo sau khoản thiệt hại 554 triệu USD đầu tư phát sinh, cho thấy sự yếu kém trong việc quản lý rủi ro ở các công ty TQ. Ngoài ra, nhiều cuộc tranh cãi gần đây trong hệ thống ngân hàng TQ xảy ra trước khi có các kế hoạch niêm yết chúng.

Thứ ba, trong một số trường hợp Chính phủ TQ đang nỗ lực ngăn cản đầu tư nhiều hơn nhằm ngăn chặn nền kinh tế tăng trưởng quá nóng. Các nỗ lực khống chế áp lực lạm phát bằng cách hạ nhiệt tăng trưởng bong bóng của ngành địa ốc, giảm đầu tư vào tài sản cố định và làm chậm đi một số ngành, bao gồm thép và xi măng, bằng cách tăng lãi suất, tăng yêu cầu về dự trữ và “vét” thanh khoản thừa bằng việc phát hành trái phiếu đã làm giảm đầu tư vào TQ. Với việc TQ có 600 tỉ USD dự trữ ngoại hối (so với 120 tỉ USD của Ấn Độ), đã có một sự dịch chuyển đầu tư hướng nội vào TQ bằng đầu tư hướng ngoại của chính TQ. Việc hãng máy tính Lenovo mua lại bộ phận sản xuất máy tính cá nhân của hãng IBM, việc hãng Haier ngỏ ý mua lại hãng sản xuất hàng gia dụng Maytag và gần nhất là việc tập đoàn dầu khí CNOOC muốn mua lại Unocal đã phản ánh điều này. Ngoài ra, do người tiêu dùng TQ tăng sức mua, vì thế có thể có một sự dịch chuyển từ tăng trưởng do đầu tư sang tăng trưởng do tiêu dùng, biến FDI thành một động cơ tăng trưởng thứ yếu.

Cuối cùng, những cuộc tranh chấp thương mại giữa các quốc gia, đang hay sắp diễn ra, có thể ngăn cản một số nước đầu tư vào TQ. Với việc Mỹ buộc tội TQ góp phần làm tăng thâm hụt tài khoản vãng lai của Mỹ, áp đặt các hạn ngạch bảo vệ lên hàng dệt may TQ và gia tăng áp lực lên Bắc Kinh định giá lại đồng nhân dân tệ, quan hệ Trung - Mỹ trở nên nguội lạnh. Quan hệ Trung - Nhật đang ở mức tồi tệ nhất do những tranh cãi liên quan đến việc thăm đền Yasukuni của Thủ tướng Nhật và việc Nhật cải biên sách giáo khoa lịch sử, cũng như do những tranh chấp lãnh thổ giữa 2 nước. Những căng thẳng này đã tác động đến du lịch giữa Nhật và TQ và nếu kéo dài sẽ làm giảm sút thương mại và đầu tư của Nhật ở TQ.

Không chủ quan

Không có tiến triển nào trong những tiến triển nói trên bác bỏ được một thực tế là Ấn Độ vẫn còn phải vượt một chặng đường dài mới theo kịp TQ. Năm 2004, Ấn Độ chỉ thu hút một tỉ lệ nhỏ FDI so với TQ, (5 tỉ USD so với 60 tỉ USD). Kết quả này một phần do cộng đồng người Hoa ở nước ngoài đầu tư ở TQ đáng kể hơn so với những gì Ấn kiều làm ở quê nhà. Ấn Độ cũng cần giải quyết các vấn đề tham nhũng, quan liêu; cải thiện cơ sở hạ tầng liên quan đến việc sản xuất - truyền tải điện, cùng các mạng lưới đường bộ, đường sắt và hàng không. Bên cạnh đó, trong khi chính quyền của Thủ tướng Manmohan Singh nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, lại xảy ra tình trạng “hai bước tiến, một bước lùi” do các đồng minh cánh tả trong chính phủ mưu toan làm chệch hướng cải cách trong lĩnh vực lao động và tư nhân hóa các ngành công nghiệp quốc doanh.

Về trung hạn, TQ có thể bắt kịp Ấn Độ trong ngành dịch vụ cũng như cơ sở hạ tầng luật pháp, việc quản trị và kỹ năng tiếng Anh cải thiện ở đại lục. Hơn nữa, theo thỏa thuận khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), TQ sẽ phải mở rộng mức độ sở hữu nước ngoài, vốn sẽ thu hút thêm đầu tư. Các ngân hàng nội địa của TQ sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ nước ngoài từ cuối năm 2006. Cuối cùng, với việc trao đổi thương mại Trung- Ấn đạt 14 tỉ USD trong năm 2004, du lịch và các hoạt động giao lưu qua biên giới đang tăng, sự tăng trưởng và phát triển của mỗi nước sẽ ít có khả năng trở thành một trò chơi kẻ ăn người thua. Khi cả 2 nền kinh tế tăng cường hòa nhập, FDI ở mỗi nước sẽ bổ trợ cho cả hai.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, do TQ và Ấn Độ cùng cạnh tranh về đầu tư nước ngoài, tranh giành tài nguyên dầu khí để đáp ứng nhu cầu phát triển trong nước và TQ tiếp tục quan hệ nồng ấm với Pakistan trong khi quan hệ giữa hai cường quốc hạt nhân Nam Á vẫn lạnh lùng do vấn đề Kashmir, quan hệ Trung- Ấn vẫn có tính cạnh tranh nhiều hơn là bổ trợ cho nhau. Trong trường hợp này, TQ có thể thua Ấn Độ về dài hạn xét về mô hình phát triển và khả năng thu hút đầu tư nước ngoài.

TQ thực thi mô hình phát triển “trên xuống”, dựa vào đầu tư nước ngoài và chính phủ tạo việc làm thông qua các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng. Trong khi đó Ấn Độ áp dụng mô hình phát triển từ “dưới lên” trên cơ sở kỹ năng kinh doanh của “quần chúng”, nơi sự can thiệp của chính quyền là một lực cản hơn là một cứu cánh do sự quan liêu, tham nhũng và bộ máy thiếu hiệu quả. Mô hình dựa trên sáng kiến và tinh thần doanh nghiệp của Ấn Độ có thể bền vững hơn về lâu về dài so với mô hình “đút ăn bằng thìa” của nền kinh tế TQ.

Trùng Quang thực hiện

6. Không đăng ký ở Nhật, DN XK dễ mất thương hiệu

Không đăng ký bảo hộ thương hiệu ở Nhật các DN xuất khẩu Việt Nam sẽ có nguy cơ mất thương hiệu hoặc chí ít cũng gặp rắc rối.

Đó là lời khuyên của các chuyên gia Nhật Bản khi đề cập đến quyền sở hữu trí tuệ. Nước Nhật có hệ thống luật pháp về sở hữu trí tuệ khá hoàn chỉnh và các hiệp ước liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ mà Nhật tham gia được áp dụng khá hiệu quả ở đất nước này. Bên cạnh phải tuân thủ các qui định về bản quyền, sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp... khi xuất hàng sang Nhật, các DN Việt Nam cũng cần chú ý đến việc bảo vệ chính mình.

Coi chừng đại lý!

Nước Nhật có nền kinh tế phát triển bậc nhất thế giới vì vậy hệ thống luật pháp của nước này cũng rất hoàn hảo. Các DN cùng với hàng hóa của mình luôn được pháp luật bảo vệ nếu như họ tuân thủ các qui định sở hữu trí tuệ. Đăng ký quyền sở hữu của mình và không vi phạm quyền sở hữu của DN khác chính là cách tốt nhất để thành công ở thị trường này. Nếu không đăng ký thì hậu quả khó lường.

Ông Hashimoto Yoichi, chuyên gia của Jetro (Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản), cho biết có ít nhất hai khả năng xảy ra đối với một thương hiệu xuất vào Nhật Bản nếu không đăng ký bảo hộ: đó là hàng giả và mất thương hiệu. Theo luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ này, khi hàng hóa nhập khẩu nào đó bán chạy trên thị trường lập tức sẽ tạo cơ hội cho hàng giả. Nếu hàng có thương hiệu nổi tiếng thì việc làm giả xảy ra nhanh chóng. Trong trường hợp này DN xuất khẩu khó khiếu kiện với cơ quan bảo hộ sản phẩm của Nhật Bản vì họ không có căn cứ để xác định quyền sở hữu đó thuộc về DN xuất khẩu nếu họ chưa đăng ký.

Tuy nhiên, DN có thể đối phó với trường hợp này bằng việc áp dụng luật chống cạnh tranh không lành mạnh của Nhật. Và để thành công với giải pháp này, DN phải chứng minh được hai yếu tố, một là thương hiệu của mình thuộc loại mạnh và hai là được nhiều người tiêu dùng biết đến. Công việc này quả là không phải DN nào cũng có thể dễ dàng làm được.

Rủi ro thứ hai nếu không thực hiện đăng ký là mất quyền sở hữu. Ông Yoichi cho biết đã có nhiều trường hợp DN bị mất quyền sở hữu vì bị DN Nhật đăng ký, thậm chí đó là đối tác làm lâu năm với mình. Ông đưa ví dụ một công ty sản xuất bánh tráng. Công ty này có đối tác Nhật Bản làm ăn lâu năm và mối quan hệ giữa họ khá tốt. Thế rồi một hôm, đối tác Nhật Bản cự tuyệt sản phẩm của đối tác nước ngoài làm người bạn hàng ngỡ ngàng không hiểu nguyên do. DN xuất khẩu tội nghiệp cuối cùng cũng hiểu ra được mình đã bị đối tác "chơi khăm". Đại lý Nhật Bản này đã lén đăng ký quyền sở hữu sáng chế đối với sản phẩm của nhà cung cấp lâu năm cho mình và nghiễm nhiên đi kiện DN xuất khẩu bánh tráng vì đã xâm phạm quyền sở hữu của người khác.

Sự "chểnh mảng" của cơ quan đăng ký

Theo qui định về quyền sở hữu trí tuệ ở Nhật, trong thời gian thẩm định có 3 chế độ dành cho người khiếu kiện và người bị khiếu kiện. Chế độ cấm nhập và chế độ thế chấp giành áp dụng đối với người khiếu kiện. Người khiếu kiện được quyền đề nghị hải quan không cho nhập và để được quyền này họ phải thực hiện quyền thứ hai là thế chấp giá trị tài sản hoặc tiền bạc. Nếu trong trường hợp oan sai đối với hàng nhập khẩu, giá trị thế chấp sẽ được sử dụng để bồi thường cho nhà nhập khẩu hoặc chủ hàng. Chế độ thứ ba, thông quan giải phóng hàng dành cho nhà nhập khẩu. Theo đó, nếu nhà nhập khẩu thế chấp một giá trị tài sản hoặc tiền bạc tương đương với giá trị yêu cầu bồi thường của người khiếu kiện thì được giải phóng hàng hóa khỏi giai đoạn thẩm định. Khi đó việc thẩm định xem như chấm dứt nếu người khiếu kiện đã nhận đủ tiền thế chấp.

Luật sư Yoichi nói rằng ở Nhật nguyên tắc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là giống và tương tự. Điều này có nghĩa một sản phẩm giống hoặc tương tự sản phẩm đã đăng ký đều bị từ chối. Tuy nhiên cũng có trường hợp sản phẩm giống hoặc tương tự nhưng cũng được bảo hộ. Đó là do sự chểnh mảng của cơ quan đăng ký khi không kiểm tra được hết các sản phẩm đã được bảo hộ ở nước ngoài. Cơ quan đăng ký đồng ý cấp quyền sở hữu trí tuệ đối với một sản phẩm đã được đăng ký ở nước khác có tham gia hiệp ước bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ với Nhật Bản.

"Về mặt nguyên tắc, cho phép đăng ký và bảo hộ như vậy là không đúng. Khả năng kiểm tra một quyền sở hữu trí tuệ đã được xác lập ở quốc gia khác trở nên khó khăn với cơ quan đăng ký vì vậy đây cũng là trường hợp DN cần chú ý", ông Yoichoi nhận định.

Theo luật sư Yoichi, đối với trường hợp này, DN cần phải có văn bản chứng minh về quyền đã được xác lập ở Việt Nam rằng mình đã sản xuất sản phẩm đó ở Việt Nam trước khi một DN nào đó đăng ký nó ở Nhật Bản.

Khi một sản phẩm bị khiếu kiện là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ như sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp... đã được xác lập ở Nhật Bản thì sản phẩm đó sẽ bị hải quan không cho nhập khẩu vào quốc gia này để tiến hành thủ tục thẩm định. Theo chuyên gia Nhật Bản, các cơ quan chức năng của Nhật tiến hành thẩm định trong vòng 1 tháng để xác định sản phẩm nhập khẩu có vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hay không. Nếu kết luận là có, thì hàng hóa bị cấm nhập vào Nhật. Còn đã qua được hải quan, hàng hóa vi phạm sẽ bị tịch thu và tiêu hủy; ngoài ra người nhập khẩu còn phải bồi thường. Nhà nhập khẩu có 2 tháng sau khi có kết luận vi phạm để tự xử lý hàng hóa vi phạm như xé bỏ nhãn vi phạm..., nếu không thực hiện thì cơ quan chức năng Nhật Bản sẽ làm.

Nguồn tin lấy từ: www.agroviet.gov.vn

Công ty tư vấn luật LEADCO

Cá nhân và tổ chức sử dụng thông tin của SMEnet phải ghi rõ địa chỉ http://www.SMEnet.com.vn

Góp ý xin gửi thư về webmaster@smenet.com.vn

Web site này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
và Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) hợp tác phát triển