BẢN TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 14
(Tuần từ 31/10/2005-06/11/2005)

(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật LEADCO)

Để luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hãy đăng ký nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hãy bấm vào đây. Để được tư vấn về pháp luật nếu bạn còn những thắc mắc, hãy bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung chi tiết các văn bản pháp luật mới , hãy bấm vào đây.

1. Treo giải cho người phát hiện hàng giả 

92 trong số 262 vụ hàng giả, nhái mà Chi cục Quản lý thị trường TP HCM phát hiện từ đầu năm đến nay có liên quan đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ và kiểu dáng công nghiệp. Công nghệ làm giả ngày càng tinh vi hơn, phát hiện và bắt giữ cũng khó hơn. Vài doanh nghiệp bèn treo giải cho người phát hiện hàng giả.

Vừa đưa máy kẹp vào tóc kéo một cái, suối tóc chảy ra mượt mà rồi... rớt ngay trên tay cô thợ làm tóc. Chị Hoa, chủ nhân của mái tóc hốt hoảng đưa tay lên đầu vuốt thử, cả nắm tóc đi theo bàn tay. Chị Hoa lao ngay đến báo với Hiệp hội Chống hàng giả.  

Đây là một trong những vụ khiếu nại mà Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (Vatap) đã tiếp nhận trong năm nay. Trường hợp chị Hoa, nguyên nhân được Vatap kết luận là do tiệm làm đầu nơi chị Hoa đến duỗi tóc đã mua phải loại thuốc duỗi tóc giả nhãn hiệu WellaStrate trên thị trường.

Trưởng phòng tiếp thị Công ty Nam Đào, nhà phân phối sản phẩm làm đẹp tóc nhãn hiệu Wella tại Việt Nam Dương Ngọc Luyện cho biết, đây là trường hợp đầu tiên người tiêu dùng khiếu nại sản phẩm thuốc duỗi tóc Wella giả tại Hiệp hội chống hàng giả. Song, công ty này cũng cho rằng hàng giả Wella chỉ bắt đầu xuất hiện trên thị trường từ đầu năm đến nay. Nhiều trường hợp người tiêu dùng bị thiệt hại bởi Wella giả chủ yếu do thuốc duỗi tóc không làm thẳng mà còn gây rụng tóc, ảnh hưởng đến sức khỏe và dung mạo của người tiêu dùng lẫn uy tín nhà sản xuất.

Theo Chi cục quản lý thị trường TP HCM, tình trạng vi phạm kiểu dáng, nhãn hiệu sản phẩm đã được đăng ký sở hữu công nghiệp tại thành phố đang ngày càng gia tăng.

Tính trung bình cứ 3 ngày, các cơ quan chức năng TP HCM xử lý một vụ vi phạm về hàng giả, hàng nhái. Trên thực tế, số trường hợp hàng giả - hàng nhái bày bán, lưu thông trên thị trường còn hơn gấp nhiều lần. Trình độ giả, nhái cũng được nâng cao hơn so với vài năm trước.

Công ty Sony Việt Nam cũng vừa phát hiện 1 phiếu bảo hành giả sản phẩm tivi nhãn hiệu này, nâng tổng số phiếu bảo hành giả bị phát hiện trong năm nay lên 3 vụ. Phân tích từ Bộ phận kỹ thuật Sony cho hay, phiếu bảo hành giả được in offset - một công nghệ cao cấp hơn so với kỹ thuật giả bằng cách scan hình trước đây. Điểm khác biệt ở chỗ phiếu bảo hành giả bị sai chính tả so với phiếu thật, "lỗi" cơ bản mà hàng giả hay mắc phải. Trường hợp hàng giả của Wella, Nike, Panasonic, National... cũng tương tự. Nhà sản xuất đang lo ngại phiếu bảo hành giả có thể được "nhân bản" hàng loạt với công nghệ in offset.

Vấn đề làm các doanh nghiệp đau đầu hiện nay là nếu xử lý hàng giả trong một "áp lực" thị trường: nếu công bố sản phẩm có nhiều hàng giả quá, người tiêu dùng sẽ bị tâm lý "sợ" mua sản phẩm kể cả hàng thật.

Thế nhưng để hàng giả tung hoành, doanh nghiệp lại bị thu hẹp thị trường. Đơn cử như đến nay Công ty Vitec Clipsal đã mất 30-40% thị trường về "tay" hàng giả, Sony bị lấn chiếm có khi đến 70-90% như dòng sản phẩm máy MP3, thẻ nhớ...  

Mới đây, Nam Đào đã thành lập Câu lạc bộ chống hàng giả Wella, trong đó treo giải thưởng 20 triệu đồng cho cá nhân, cửa hàng cung cấp những thông tin chính xác về người sản xuất hoặc kinh doanh thuốc duỗi tóc WellaStrate giả. Đến nay, Nam Đào đã chi khoảng 300 triệu đồng để chống hàng giả và chiếm khoảng 30% chi phí tiếp thị của công ty. Sony Việt Nam cũng mất 1 tỷ để thông tin rộng rãi hàng giả trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Tuy nhiên theo nhiều doanh nghiệp, treo giải thưởng phát hiện hàng giả là chuyện trước mắt để "báo động" cho người tiêu dùng, cần có những biện pháp cụ thể và hiệu quả hơn. Ông Luyện cũng cho biết, công ty Nam Đào sẽ thay đổi mẫu mã sản phẩm WellaStrate trong thời gian tới để đối phó "tệ" hàng giả.

Công ty Nike Việt Nam cũng tăng cường phối hợp với Ban quản lý chợ Bến Thành để chống lại hàng Nike giả sau đợt khảo sát trong tháng 9. Mới đây, Ban quản lý chợ Bến Thành đã gửi thông báo đến 21 hộ kinh doanh hàng Nike giả đã bị phát hiện, yêu cầu chấm dứt hành vi mua bán trái phép. Sắp tới Ban quản lý áp dụng biện pháp hỗ trợ đội chống hàng giả của quản lý thị trường TP tiến hành kiểm tra xử lý theo luật các hộ kinh doanh Nike giả. Còn đại diện Sony Việt Nam "đe" chuyển phiếu bảo hành giả sang cơ quan công an đề nghị điều tra.

Phan Anh thực hiện

2. Chỉ 10% DN biết tự bảo vệ mình chống nạn hàng giả

Hàng giả, hàng nhái đang tràn ngập thị trường, từ vật nhỏ nhất là que diêm tới mỹ phẩm, xe máy, phụ tùng ô tô. Điều đáng nói là chỉ 10% DN là biết bảo vệ mình, 90% còn lại trong tình trạng trông chờ vào các cơ quan chức năng. Với các cơ quan chức năng, việc đấu tranh chống hàng giả cũng còn nhiều bất cập. VietNamNet đã có cuộc phỏng vấn ông Trần Việt Hùng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học Công nghệ xung quanh tình trạng ''bất cập'' này.  

- Ông nhận định thế nào về nạn hàng giả tại VN?

Hàng giả tại thị trường Việt Nam tràn lan, diễn biến phức tạp; cứ bán chạy, có uy tín là không trừ mặt hàng nào không bị làm giả. Từ vật rất nhỏ là que diêm (diêm Thống Nhất bị làm giả liên tục) cho tới những vật đắt tiền như xe máy, mỹ phẩm, thậm chí cả phụ tùng ôtô cũng đã có dấu hiệu làm giả. 

- Giữa hai khái niệm ''hàng nhái'' và ''hàng giả'' đã có sự phân định rõ ràng nào chưa, lâu nay DN vẫn kêu ca về những tiêu cực nảy sinh từ sự thiếu rõ ràng này?

- Phải thừa nhận là hiện nay, hai khái niệm này chưa được xác định rõ ràng. Quy định về '' hàng giả'' của Việt Nam lại tương đối rộng, do đó ngay cả những vi phạm về sở hữu trí tuệ cũng có thể quy thành hàng giả. Theo tôi, hàng giả phải là hàng làm gần như thật và rất khó phân biệt với hàng thật. 

- Thưa ông, hiện nay có rất nhiều cơ quan cùng tham gia chống hàng giả như: Quản lý thị trường, Cục Sở hữu trí tuệ, Cảnh sát kinh tế... Vậy có một cơ chế phối hợp nào giữa các cơ quan chống hàng giả, thực thi quyền sở hữu trí tuệ?

- Hiện nay, Ban Chỉ đạo 127 TW là cơ quan đứng ra chống buôn lậu, gian lận thương mại và chống hàng giả gồm rất nhiều cơ quan phối hợp như quản lý thị trường, Hải quan, Sở hữu trí tuệ, Cảnh sát kinh tế, Biên phòng... Các cơ quan này phối hợp làm tương đối tốt về buôn lậu và gian lận thương mại nhưng với hàng giả thì kém hơn. Sắp tới, Ban 127 sẽ có chương trình tăng cường chống hàng giả và tăng cường mối quan hệ giữa các cơ quan trong ban. Ngoài ra, một biên bản hợp tác giữa các cơ quan này sẽ ra đời nhằm thực thi tốt hơn quyền sở hữu trí tuệ. 

- Có một quy định rõ ràng nào về công việc và trách nhiệm của từng cơ quan trong Ban Chỉ đạo 127 TW về quyền sở hữu trí tuệ?

- Rất tiếc là chưa. Hiện nay, ai làm chính, ai làm phụ chưa được phân định rạch ròi, các vai là ngang nhau nên khi bị vi phạm quyền sở hữu trí tuệ thì người ta có thể chạy đến một trong các cơ quan này. Ai quen quản lý thị trường, cảnh sát kinh tế, thanh tra khoa học công nghệ thì đến cơ quan đó. Còn trên thực tế, phần xử lý mạnh nhất vẫn là quản lý thị trường, rồi đến thanh tra khoa học công nghệ, công an kinh tế. Các cơ quan này đã có phối hợp nhưng chưa thật thống nhất và chặt chẽ từ trên xuống dưới trong từng vụ việc. 

- Còn bản thân DN, họ tự bảo vệ mình như thế nào trước nạn hàng nhái, hàng giả?

- DN hiện đã có ý thức chống hàng giả, hàng nhái nhất định. Số DN nộp đơn đăng ký nhãn hiệu, kiểu dáng sản phẩm trong những năm gần đây đã tăng lên nhanh chóng, họ cũng tương đối chủ động nhưng con số này vẫn còn nhỏ bé, chỉ khoảng 10% DN là biết tự bảo vệ mình, 90% là trông chờ vào các cơ quan chức năng. Thậm chí có những DN khi Cảnh sát kinh tế, quản lý thị trường đến báo thì họ tỏ một thái độ ''im lặng'' kỳ lạ. Hình như ngoài việc sợ tốn kém, các DN sợ nếu đưa ra thì người tiêu dùng sẽ ít mua hàng của họ, Vinataba là một trường hợp. Nhiều DN còn đề nghị cơ quan chức năng giải quyết thì giải quyết chứ đừng công bố lên báo chí. 

- Vậy còn Toà án, DN có thể trông chờ gì ở cơ quan này trong việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ?

- Các vụ xét xử tại toà, nơi được kỳ vọng nhiều nhất vào xét xử vi phạm sở hữu trí tuệ thì lại rất ít. Toà hình sự xử lý nhiều hơn, nhưng toà dân sự mỗi năm chỉ có vài vụ, vài năm gần đây hầu như không có vụ nào. Đây là điều bất hợp lý. Thứ nhất, người có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm có tâm lý ngại tiếp xúc với Toà án, ngại công khai với công chúng sợ ảnh hưởng tới uy tín của mình. Thứ hai là thời gian giải quyết một vụ tranh chấp tại toà kéo dài, trung bình ở mỗi cấp là trên 4 tháng trong khi nếu xử lý hành chính thì chỉ mất vài chục ngày. 

Phương Thanh thực hiện

3. “Đồ hiệu siêu giả” ở “thiên đường mua sắm”

Vào thiên đường... đồ giả

TT - Thành phố Nam Ninh (tỉnh Quảng Tây) và Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đang trở thành địa chỉ mua sắm giá rẻ cuốn hút khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có rất nhiều du khách VN. Tại “thiên đường mua sắm” đó, phóng viên Tuổi Trẻ đã tiếp cận một thế giới hàng giả thiên hình vạn trạng. Từ xứ người, “đồ hiệu siêu giả” đó bay vào VN...

Góc đặc biệt ở Nam Ninh

Đi cùng tôi là Dũng “trắm cỏ”. Cách nay hơn 10 năm, Dũng là một “tay to” chuyên làm bảo kê hàng từ Đông Hưng sang Móng Cái. Vướng vào cờ bạc, thất bát, Dũng dạt về Hà Nội lay lắt sống bằng đủ thứ nghề. Cái biệt danh “trắm cỏ” cũng từ thời kỳ bệ rạc, lay lắt này mà ra. Sau đó một “soái” nhớ đến tình xưa nghĩa cũ, lại cần một người vừa thạo tiếng Quảng Đông vừa sõi tiếng phổ thông đã dang tay thu Dũng về dưới trướng, chuyên làm nhiệm vụ sang Bắc Kinh đóng hàng đánh sang Đông Âu.

Tàu đưa chúng tôi đến ga Nam Ninh, vừa dừng chân ngồi xuống chiếc ghế hàng giải khát, cô bán hàng đã cười rất tươi rồi thẽ thọt bằng tiếng Việt rất sõi: “Có mua ba số Singapore không? Rẻ lắm! 20.000 thôi! Ở VN 50.000 đấy!”. Dũng quay sang xổ một tràng tiếng Quảng Đông khiến cô bán hàng cười xòa: “Ba số Quảng Châu thì có! Nhiều ông VN sang đây đi du lịch tưởng rẻ cứ cắm đầu cắm cổ mua lấy được”.

Tầm 8 giờ tối, tôi theo chân Dũng đi điểm mặt dân đánh hàng. Chiếc taxi đưa chúng tôi đến khu khách sạn Lâm Viên. Ngay dưới tầng một, Lệ Viên quán ồn ã tiếng nói cười, toàn tiếng Việt. Giọng Bắc Ninh có, Bắc Giang có... nhưng phần lớn là dân Hà Nội. Dân đánh hàng đi ngả này chủ yếu thiên về quần áo, mỹ phẩm và không được liệt vào hàng đại gia, tức là không có khả năng chi phối được thị trường.

Như tốp khách hôm nay ở đây chủ yếu đánh hàng cặp, túi xách, quần áo rẻ tiền và quần áo sida. Theo lời Dũng, quán ăn này là nơi tụ hội của gần như toàn bộ dân làm ăn VN sang Nam Ninh và Quảng Châu đánh hàng theo ngả Lạng Sơn. Thông thường dân đánh hàng xuống tàu Nam Ninh là về ngay quán này nghỉ ngơi, ăn cơm rồi 9g30 tối lên ôtô chạy một đêm là đến Quảng Châu.

Trung tâm “xẻ” hàng nhái

Chợ Dân Tộc ở Nam Ninh bề thế, cao bốn tầng và mặt bằng rộng hàng ngàn mét vuông trùm lên mặt tiền của cả hai khu phố, chuyên bán buôn các mặt hàng từ đồ điện tử cho tới quần áo, giày dép... Tiếng là bán buôn nhưng chợ Dân Tộc chủ yếu làm nhiệm vụ “xẻ” những chuyến hàng lớn từ Quảng Châu về.

Đi qua tầng một bày la liệt hàng điện tử, chúng tôi lên tầng hai chuyên bán quần áo. Một góc chợ sáng bừng lên với các quầy hàng được thiết kế hiện đại, đèn sáng choang. La liệt đủ loại các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới. Quần áo thì có Levi’s, Nike, Adidas, Converse, Puma... Giày thì đủ các thương hiệu lớn Adidas, Nike, Converse, Puma, thậm chí có cả hàng chuyên dụng của Timberland... Rồi thắt lưng bạt chuyên dụng của Tough, bình đựng nước dùng trong thể thao của Nikkor...
Dũng mỉm cười trước vẻ mặt đờ đẫn của tôi: “Siêu nhái đấy! Hàng nhái hết!”. Để chứng minh, Dũng lôi ra một đôi giày Converse, phân tích cho tôi xem từng chi tiết của hàng siêu nhái. Quả thật không thể phân biệt nổi điểm khác biệt nào giữa đôi giày này với đôi giày tôi đã từng mua tại đại lý của Converse ở Hà Nội với giá 550.000đ.
Sau một hồi mặc cả, chúng tôi quyết định mua đôi giày đó với giá vẻn vẹn 58 tệ (tương đương 120.000đ), trong khi giá chính thức in trên mác là 225 tệ! Tôi lấy một chiếc quần bò Levi’s 502 “hàng đẹp” xuống xem, đầy đủ nhãn mác như một chiếc quần chính hiệu, chất vải quần cũng không hề có sự khác biệt nếu chỉ vuốt bằng tay và thử dựng đứng quần, rồi mua với giá 80 tệ (160.000đ). Dũng nói hàng này mà về VN rồi đưa vào shop hẳn được “hét” với giá “đứt cổ”.

Hơn 30 gian hàng san sát, gian nào cũng đầy ắp hàng nhái. Chúng tôi gặp lại ba cặp vợ chồng tối hôm qua ở Lệ Viên quán cũng đang lúi húi đi “nhặt” đồ. Đi theo một lúc, tôi thấy mỗi đôi lấy một vài chiếc áo nỉ Puma, một lố giày thể thao và vài chiếc áo thể thao của đội Arsenal và Manchester United. Họ vui cười vì mua được hàng “nhái xịn” mà giá rẻ.

Hàng nhái bay vào cửa hàng

Từ chợ Dân Tộc, chúng tôi đi bộ vào khu trung tâm thành phố Nam Ninh. Phố đi bộ Hưng Ninh nổi tiếng của Nam Ninh bạt ngàn các cửa hàng và siêu thị quần áo. Bên cạnh cửa hiệu của các hãng danh tiếng, những cửa hàng nhỏ của tư nhân cũng chen đầy.

Vào cửa hàng mỹ phẩm Di Hoa Cung, tôi không thể nào tin được những gì đang bày ở đây lại là hàng giả. Hàng trăm loại dầu gội đầu, kem dưỡng da, sữa tắm, bộ trang điểm, nước hoa bày chật các ngăn tủ với đủ xuất xứ, đủ các thương hiệu nổi tiếng của Nhật, Mỹ, Hàn Quốc, Pháp, Đức... Dũng kéo tôi tới ngăn nước hoa, chỉ vào chai CK One Summer, tôi bất ngờ vì đây là loại nước hoa mới nhất của Calvin Klein dành riêng cho mùa hè năm nay mà bây giờ đã có hàng giả. Cô bán hàng trả lời với cái giá cũng bất ngờ là 260 tệ!

Tiếp theo là hàng loạt thương hiệu nổi tiếng khác cũng là nạn nhân như Chanel No5, Lolita Lampicka, 212, BLV Absolute... Tất cả “đồ siêu nhái” này đều được làm tới mức rất khó phân biệt với đồ thật, từ mùi đặc trưng, chữ nhũ bắn trên lọ nước hoa, độ tơi của tia nước hoa khi xịt ra cho đến vỏ hộp hai lớp với đầy đủ mã vạch.

Xuôi xuống mạn Hưng Ninh Tây, chúng tôi vào một vài cửa hàng chuyên bán hàng lấy ra từ chợ Dân Tộc. Trong cửa hàng Sunny và Hỉ Hoan, cũng vẫn những đôi giày ấy, vẫn những bộ quần áo ấy, dưới ánh đèn điện và cách bài trí chuyên nghiệp chúng trở nên lộng lẫy và bắt mắt hơn nhiều. Tất nhiên, giá cả cũng tăng lên tương ứng. Một đôi Nike trong chợ chỉ hơn trăm tệ, tại đây ghi giá 280 tệ.

Một chiếc áo nỉ dài tay đóng mác Puma ghi giá 250 tệ. Khác với những cửa hàng khác, hệ thống cửa hàng Like lại chuyên tập trung những mặt hàng dành cho dân “phủi”. Cái tên cửa hàng có vẻ cũng đã thấy “nhái nhái”, cái logo dưới tên cửa hàng cũng làm một vệt phết lên trông từa tựa logo của Nike, bên trong đủ các loại quần áo hip hop, quần áo, giày, mũ chuyên dành cho dân du lịch bụi...

Sau khi đi thêm mấy cửa hàng lớn bán mỹ phẩm “siêu giả” như Thảo Tư Hành, Nhuận Sắc, chui vào chợ Tân Hòa Bình để tìm hiểu các loại túi và ví “siêu giả” nhái của Louis Vuitton, Gucci... và các cửa hàng chuyên làm tem, nhãn mác theo bất kỳ mẫu nào được đặt, chúng tôi về khách sạn, đầu gối như muốn rời ra.

(Nguồn tin lấy từ: www.tuoitre.com.vn )

4. Chưa đầy 5 năm, gần 400 vụ hàng giả

Từ ngày 5-11/10, Hội chợ "công nghệ phòng chống hàng giả, hàng nhái và bảo vệ nhãn hiệu uy tín" diễn ra tại nhà Thi đấu Thể Dục Thể thao Phú Thọ (Q.11-TPHCM). Khách tham quan vào cửa tự do...

Có hơn 200 gian hàng tham gia triễn lãm, được phân chia theo các khu vực chính: trưng bày giới thiệu các mô hình, thiết bị, công nghệ tiên tiến phòng chống hàng giả; gian hàng đối chứng hàng thật, hàng giả; và khu vực các gian hàng có nhãn hiệu chất lượng và uy tín tại Việt Nam.

Tại mỗi gian hàng, sẽ có các nhân viên hướng dẫn tỉ mỉ cách phân biệt hàng thật và hàng giả các hàng hoá có nhãn mác chất lượng. Chẳng hạn, để đảm bảo mua đúng hàng thật máy tính Casino thì người tiêu dùng cần chú ý hai con tem dán ở đầu máy tính: tem chống hàng giả do Bộ công an phát hành và tem bảo hành 2 năm của chính hãng. Mua áo sơ mi Việt Tiến cần chú ý phân biệt với các nhãn hiệu nhái theo như Victtien, Valentine...Đối với các ống nước của cơ sở nhựa Bình Minh, để tránh nhầm lẫn cần phải chú ý đến phần chữ in bằng vi tính tên công ty trên mỗi ống nước...Tại buổi sáng khai mạc, tại các gian hàng có nhãn hiệu uy tín chất lượng, rất nhiều khách đến tham quan được tư vấn đã mua ngay sản phẩm để vừa bảo đảm hàng thật lại đúng giá. Thậm chí một số mặt hàng có giá thành giảm 10-20% so với giá bán trên thị trường.

Trong khuôn khổ Hội chợ, cuộc hội thảo chuyên đề: "Giới thiệu công nghệ phòng chống hàng giả hàng nhái và các biện pháp phòng ngừa" cũng sẽ được diễn ra vào ngày 7/10. Một số chuyên gia nước ngoài trong lĩnh vực chống hàng nhái hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng được mời đến hội chợ để trao đổi kinh nghiệm. Nếu không có gì thay đổi, theo kế hoạch dự kiến, vào ngày 8/10, Phó chủ tịch thường trực UBND TP, GS TS Nguyễn Thiện Nhân cũng sẽ đến Hội chợ và trực tiếp đối thoại với các doanh nghiệp về hàng nhái hàng giả và những thách thức trong quá trình hội nhập kinh tế của doanh nghiệp.

Hàng nhái, hàng giả thường có chất lượng kém, gây tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, những năm gần đây, hàng nhái, hàng giả trên thị trường Việt Nam ngày càng nhiều, nhãn hiệu càng có uy tín thì càng hay bị nhái hoặc làm giả: từ áo quần, mỹ phẩm cho đến máy móc, điện tử, xe gắn máy...Theo công bố chính thức tại Hội chợ, từ năm 2000 đến nay, cảnh sát kinh tế đã phát hiện và bắt 369 vụ làm hàng giả hoặc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Đã có 15 vụ bị khởi tố, thu hồi 1,211 tỷ đồng.

TS Phan Minh Tân, phó giám đốc Sở Khoa học-Công nghệ TPHCM, Trưởng ban Tổ chức Hội chợ, cho biết: khi người tiêu dùng hoặc doanh nghiệp gặp sự cố về hàng giả, có thể báo ngay đến các cơ quan chức năng: Thanh tra Sở KHCN. Điện thoại (ĐT): 08 932 6888; Phòng Sở hữu trí tuệ TP HCM. ĐT: 829 8217; Công an Kinh tế TP HCM. ĐT: 8650477...

(Nguồn tin lấy từ: www.vietnamnet.vn)

5. Hàng nhái, hàng giả: Kiểu nào cũng có!

Chen vào những hàng hóa đạt yêu cầu chất lượng, có nguồc gốc cụ thể, trên thị trường đầy dẫy loại hàng nhái, hàng giả chất lượng kém. Mặt hàng nào thu hút khách hàng do chất lượng cao thì y như rằng chỉ một thời gian ngắn trên thị trường xuất hiện ngay hàng nhái, hàng giả.

Kiểu nào cũng có

Đáng báo động nhất là các sản phẩm làm giả có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc. Nước uống đóng chai là ví dụ điển hình. Lợi dụng nhãn hiệu La Vie đang có uy tín, các sản phẩm Lavu, Levi, Levu, Love… với dòng chữ và hình giọt nước “na ná” xuất hiện nhan nhản.

Nguy hiểm ở chỗ, các cơ sở làm nước đóng chai này chỉ dùng nước từ các nguồn thủy cục, nước giếng, thậm chí là giếng khoan sát nghĩa địa, lắng lọc rồi đóng chai! Kế đến là sữa bột giả từ loại “xác sữa” dùng để làm bánh được đóng gói theo dạng ký lô, rồi bày bán công khai trên đường Nguyễn Thông, Lý Chính Thắng.

Bên cạnh đó là các loại rượu Tây giả sản xuất bằng rượu đế, cồn và màu; thuốc tây giả với công thức duy nhất là... bột mì; các loại bột ngọt, gas, xe máy, phần mềm vi tính… giả nhãn hiệu, kiểu dáng, sao chép những mặt hàng có uy tín khác. Hàng điện tử của Sony, National, Casio hay áo sơ mi Việt Tiến cũng bị giả tuốt với giá rất “bèo”.

Ông Nguyễn Văn Ri – Đội trưởng Đội 3A, chống hàng giả, Chi cục Quản lý thị trường TPHCM (gọi chung QLTT TPHCM)- đưa chúng tôi xem biên bản vụ làm giả mỹ phẩm do Trần Đình Nghiệp (P4, Q6) tổ chức sản xuất. Rất nhiều nhãn hiệu kem dưỡng da nổi tiếng của nước ngoài như Topsyne, Pop, Butée, Arché, Emoon, Young One… xuất xứ từ Thái Lan, Hàn Quốc, Pháp và các nhãn hiệu nổi tiếng trong nước như kem bôi da Thanh Thảo, kem lột nhẹ Thanh Hiền và các loại kem chống nắng… đều bị Nghiệp làm giả đến mức khiến người ta lo sợ.

Chống giả... cũng bị làm giả!

Từ năm 2004 đến nay, QLTT TPHCM phát hiện tổng cộng 347 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ, sản xuất, mua bán, tiêu thụ hàng giả trên địa bàn TPHCM. Theo quy định, các loại rượu ngoại nhập khẩu đều phải dán tem, tuy nhiên hầu như các loại rượu có dán tem bán ở Hải Triều, Nguyễn Tri Phương, Huỳnh Thúc Kháng… đều có vấn đề.

Qua kiểm tra 142 chai rượu ngoại trên đường Hải Triều mới đây, trên 70% số chai dán “tem nhập khẩu” giả nhưng rất khó phát hiện bằng mắt thường. Ngoài ra, “tem chống hàng giả” cũng bị làm giả - xuất hiện khá nhiều từ biên giới phía Bắc.

Ông Nguyễn Khắc Chỉnh - Phó Tổng Giám đốc Công ty May Việt Tiến cho hay, công ty sử dụng các nguyên vật liệu đặc thù như nút áo, vải, logo, mác… nhưng vẫn bị nhái. Ông than: “Chúng tôi chi 500 triệu đồng/năm cho công tác chống hàng giả. Nếu phát hiện đại lý nào bán hàng nhái của Việt Tiến thì phạt cảnh cáo 7 triệu đồng, tái phạm thì cắt hợp đồng nhưng cũng khó khăn lắm”.

Ông Nguyễn Khắc Chỉnh cũng đề nghị: “Bên cạnh những nỗ lực chống hàng giả, các thông tin về sản phẩm chính hiệu phải được công bố rộng rãi, với sự giúp sức của các phương tiện thông tin đại chúng”.

Trách nhiệm của địa phương

Hiện nay, các lực lượng cảnh sát kinh tế (CSKT), QLTT, hải quan, biên phòng có nhiệm vụ chống hàng giả (về nguồn gốc xuất xứ, nhãn hiệu, kiểu dáng…). Thế nhưng, hàng giả vẫn … tồn tại và phát triển với mức độ ngày càng phức tạp.

Lý giải nguyên nhân, nhà báo Anh Thư, Trưởng Đại diện phía Nam, Hiệp hội chống hàng giả, bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), cho biết: “Ngay như người bị hại cũng không muốn lên tiếng trên báo chí vì sợ ảnh hưởng đến thương hiệu, doanh số sẽ giảm sút.

Bên cạnh đó còn là kinh phí kiểm nghiệm. Mới đây, một doanh nghiệp sản xuất bột ngọt tại TPHCM nhận được thông báo của CSKT phía Bắc yêu cầu gửi kinh phí ra để kiểm nghiệm chất lượng, căn cứ vào đó mà xử lý.

Do chi phí cho chống hàng giả thấp, nên doanh nghiệp này đành buông xuôi. Trong khi đó, VATAP đã tổ chức không biết bao nhiêu hội thảo, lại còn phát động hộp thư tố giác hàng giả nữa, nhưng “chết yểu” rồi, chẳng địa phương nào xem đó là nhiệm vụ của mình cả”.

Về pháp luật, để “bắt tận tay, day tận trán” bọn sản xuất hàng giả, không cách nào khác hơn là lực lượng chống hàng giả phải trinh sát, tạo cơ sở, thâm nhập… trong từng sự vụ cụ thể. Thế nhưng do lực lượng mỏng, kinh phí hạn hẹp nên cực kỳ khó khăn. Cũng không loại trừ địa phương sơ hở, lơ là trong quản lý địa bàn”.

Kể về những khó khăn trên, ông Nguyễn Văn Ri còn ví dụ: Rượu Henessy giả khi đưa ra bán trên thị trường thì cái vỏ chai là thật, chất lượng rượu bên trong lại không được nhà sản xuất nước ngoài công bố tại Việt Nam, chúng tôi cũng không biết dựa vào đâu mà xử lý!

Mới đây, chúng tôi bắt được một vụ hàng nhái 607 chiếc xe gắn máy vi phạm kiểu dáng Wave, Future II của hãng Honda. Do Honda đã đăng ký độc quyền nhãn hiệu và kiểu dáng nên vụ này chỉ xử phạt và tiêu hủy những yếu tố vi phạm (chủ yếu là đồ nhựa bên ngoài) thôi chứ đâu thể khác hơn.

Do vậy, nếu nhà sản xuất không nhanh chóng hạ giá thành cho phù hợp thì có hô hào “chống hàng giả” đến mấy cũng bằng thừa...

Minh Anh thực hiện

6. Sống chung với hàng giả

Không đâu xa lạ, cuộc sống quanh ta mỗi ngày đều có sự hiện hữu của hàng giả, hàng nhái. Những chiếc xe “Dream Tàu, Wave Tàu”, những chiếc mũ có chữ “Nike, Adidas”, cặp kính dán mác Rayban, Gucci mua ở vỉa hè... Tất cả đều vi phạm kiểu dáng công nghiệp. Chỉ có điều, chúng phổ biến đến mức chúng ta xem đó là chuyện thường tình, là một phần tất yếu của cuộc sống

Từ giả đến... siêu giả

Cứ mặt hàng nào thu hút khách thì y như rằng, chỉ một thời gian ngắn trên thị trường đã xuất hiện hàng giả, hàng nhái. Chuyện về chiếc xe máy là một ví dụ điển hình. Hầu như giờ đây, tất cả các nhãn hiệu nổi tiếng đều bị làm nhái. Từ Dream, Wave, Future (Honda); Best, Avenis (Suzuki); Jupiter (Yamaha) đều bị cạnh tranh bởi các xe gần như giống hệt về kiểu dáng, màu sắc và có những cái tên na ná như: Dren, Way, JupeV... Thậm chí, nhiều hãng còn ngang nhiên dán tem giả vào thân xe. Và chúng ta vẫn thường gọi tên những chiếc xe “đầu Ngô mình Sở” đó bằng cách gắn thêm một chữ “Tàu” vào phía sau, và xem như cũng là một “dòng xe” bình thường, hợp pháp. Mỗi năm, Công ty Honda bị làm giả khoảng 500 nghìn chiếc xe và có tới 70% kiểu dáng xe của các doanh nghiệp Việt Nam là vi phạm kiểu dáng của các hãng khác. Một con số thống kê thật chua chát, đáng ghi vào sách “Kỷ lục Việt Nam”. Tuy nhiên, đó cũng mới chỉ là phần nổi của tảng băng mà thôi, còn vô khối những chi tiết, phụ kiện bị làm giả một cách trắng trợn mà khách hàng có “mắt lửa ngươi vàng” cũng không thể phân biệt được.

Nguy hiểm nhất là các loại thực phẩm, mỹ phẩm giả vì chúng gây hại trực tiếp đến sức khoẻ con người. Mùa hè, người dân thường có thói quen mua những bình nước tinh khiết về uống. Nhưng xin thưa rằng, không phải tất cả đều sạch sẽ chứ chưa nói đến “tinh khiết”. Từ nguồn nước máy, nước giếng khoan và thậm chí là nước ao hồ, các xưởng đem về lọc rồi đóng chai, dán lên những cái tên “sặc mùi nhái” như Levi, Lavu, Vitales để đánh lừa khách hàng. Những chai Hennessy sang trọng được các “chuyên gia hàng giả” chế bằng rượu nấu, cồn và phẩm màu. Thuốc tây với công thức đặc biệt từ... bột mì.

Từ việc làm giả, giờ đây trên thị trường còn xuất hiện những hàng hóa “siêu giả”. Không chỉ giả sản phẩm, nhái thương hiệu, mẫu mã mà người ta còn nhái cả mô hình. Khắp địa bàn Tp. HCM hiện nay có tới hàng trăm cửa hàng “kính mắt Sài Gòn” với màu sắc, cách bài trí y hệt gian hàng của Saigon Optic - chủ nhân thực sự của thương hiệu Mắt kính Sài Gòn. Trong khi thực chất, Saigon Optic chỉ có 3 cửa hàng mà thôi. Nếu bị làm giả sản phẩm, mẫu mã, doanh nghiệp còn có thể cải tiến, thay đổi được, còn bị làm giả cả mô hình, thương hiệu thì có lẽ đành chào thua, chấp nhận “chung sống hòa bình” mà thôi.

Nhiều doanh nghiệp sử dụng các nguyên vật liệu đặc thù, rồi dùng cả đội quân chuyên săn lùng hàng giả như May Việt Tiến, Tribeco... nhưng hiệu quả chẳng được là bao, bởi người sản xuất thì quá tinh vi, mà cơ quan chức năng thì dường như bất lực trong cuộc chiến này.

Gần đây, các loại tem chống giả cũng bị làm giả nhan nhản. Tem điện thoại di động của FPT, tem halogram bảng màu, tất cả đều được các “phù thủy hàng nhái” nhân bản y hệt. Đến nước này thì không biết còn thứ gì mà các chuyên gia “cao tay ấn” này không làm được?

Vỉa hè đến hàng hiệu bao xa?

Nạn nhân đầu tiên của hàng giả, hàng nhái chính là các doanh nghiệp, sau đó là người tiêu dùng. Còn dân kinh doanh thì trúng lớn với “vở cũ” diễn lại, nhưng vẫn rất đắt khách: Biến vỉa hè thành hàng hiệu kính mắt, quần áo, giày dép... và tất cả những cái gì liên quan đến hai chữ “thời trang” đều nằm trong diện này. Một chiếc kính Made in... Lịch Động (làng kính ở Đông Hưng - Thái Bình) giá cao nhất chưa đến 100 nghìn, nhưng vào shop hàng “hiệu” tiền triệu là chuyện thường. Loại kính “chất lượng cao” này làm tinh xảo đến mức nhìn hình thức, kiểu dáng và chất liệu của chúng thì không phải người trong nghề đành bó tay. Tất cả các linh kiệt từ gọng, mắt đến ốc vít, nhãn mác đều xuất xứ từ “địa chỉ quen thuộc” của hàng nhái Trung Quốc. Gần đây, thợ kính Lịch Động còn trang bị thêm “tuyệt chiêu” bắn chữ chìm trên mắt kính mà không thể nào xóa được. Những dòng chữ Gucci, Rayban, Solec tinh xảo, nhỏ li ti, sắc nét không kém gì hàng xịn. Và tới lúc đó thì “hàng Tàu, thợ ta” sẽ ung dung nằm trong các shop kính sang trọng với tư cách “đồ hiệu”, chỉ khổ cho người tiêu dùng, bỏ tiền ra mua “quế” lại gặp “củi”. Mặc kệ tất cả, Lịch Động vẫn là một lò sản xuất, lắp ráp kính khổng lồ, cung ứng hàng cho hàng trăm shop lớn ở các đô thị cũng như hàng ngàn sạp bán vỉa hè trên cả nước.

Cùng với kính, các loại mũ, quần áo thời trang cũng trong tình trạng tương tự, có nghĩa là “bán địa điểm” nhiều hơn bán hàng. Muốn chặt chém được nhiều, các quán “hàng hiệu” thường chọn vị trí đẹp, bài trí sang trọng, lịch sự để câu khách. Có một điều dường như hiển nhiên là: các loại đồ “hàng chợ” bao giờ cũng gắn mác những hãng thời trang danh tiếng như Nike, P&G, Valentino,Versace... xem như đó là một cách “trang trí” mà ít ai nghĩ rằng, đó chính là một kiểu làm nhái, ăn cắp thương hiệu trắng trợn. Thế mới có chuyện trong những cuộc hội chợ, triển lãm lớn, quy mô và chính thống vẫn xuất hiện những gian hàng không bảng hiệu, tên tuổi, địa chỉ công ty. Sản phẩm bày bán chỉ toàn nhái nhãn hiệu, xuất xứ từ Trung Quốc, Hàn Quốc nhưng được các “thượng đế” của ta đổ xô vào mua vì có biển “giảm giá”, còn du khách quốc tế thì chỉ lắc đầu, không sao hiểu nổi một đôi giày của Adidas lại bán với giá... 120 nghìn, chiếc mũ của Nike giá 30 nghìn, mà tem phía trong lại toàn chữ Trung Quốc.
Xem ra, trong thời đại hội nhập kinh tế hiện nay, cái tâm lý “sống chung với hàng giả” của chúng ta bấy lâu nay thật đáng lo ngại. Nếu cứ đà này, sẽ có lúc chúng ta cũng không nhận ra... chính mình nữa, vì chẳng rõ đâu là thật, giả!?./.

(Nguồn lấy từ: http://irv.moi.gov.vn)

Công ty tư vấn luật LEADCO

Cá nhân và tổ chức sử dụng thông tin của SMEnet phải ghi rõ địa chỉ http://www.SMEnet.com.vn

Góp ý xin gửi thư về webmaster@smenet.com.vn

Web site này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
và Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) hợp tác phát triển