BẢN TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 08
 

(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật LEADCO)

Để luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hãy đăng ký nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hãy bấm vào đây. Để được tư vấn về pháp luật nếu bạn còn những thắc mắc, hãy bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung chi tiết các văn bản pháp luật mới , hãy bấm vào đây.

Bản tin Sở hữu trí tuệ tuần này xin gửi đến bạn đọc một số tin tức chung về Sở hữu trí tuệ:

1. Đề nghị EU công nhận tên gọi xuất xứ của nước mắm Phú Quốc

Đầu năm sau, Chương trình hợp tác Việt - Pháp về chỉ dẫn địa lý và đấu tranh chống hàng giả sẽ đệ trình lên EU đề nghị công nhận tên gọi xuất xứ cho sản phẩm nước mắm Phú Quốc của Việt Nam - nguồn tin từ Bộ Thương mại cho biết.

Để hoàn thành các thủ tục đệ trình lên EU, Bộ Thương mại vừa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ sớm cho phép Bộ Thủy sản ban hành Quy chế kiểm soát nước mắm mang tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc.

Hiện Quy chế kiểm soát nước mắm mang tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc do Bộ Thủy sản soạn thảo đang gây nhiều tranh luận giữa các doanh nghiệp sản xuất loại nước mắm này, đặc biệt là quy định chỉ cho phép mang tên Phú Quốc khi nước mắm được sản xuất tại Phú Quốc.

(Theo Câu lạc bộ doanh nghiệp ĐTNN)

2. Bảo vệ thương hiệu nước mắm Phú Quốc

Ngày 18/4, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã có văn bản chỉ đạo yêu cầu Bộ Khoa học Công nghệ phối hợp với Bộ Thuỷ sản sớm ban hành quy chế kiểm soát, chứng nhận nước mắm mang tên gọi xuất xứ Phú Quốc và đăng ký tên gọi này tại thị trường châu Âu.

Nước mắm Phú Quốc, được sản xuất tại đảo Phú Quốc của Việt Nam, là một đặc sản nổi tiếng trong nước và trên thế giới. Tuy nhiên, loại nước mắm này đang bị làm giả rất nhiều, cả ở trong nước lẫn ở thị trường nước ngoài.

Theo bà Nguyễn Thị Tịnh, Chủ tịch Hiệp hội sản xuất nước mắm Phú Quốc, khi đến châu Âu, bà thấy có rất nhiều sản phẩm nước mắm Phú Quốc, nhưng lại có xuất xứ từ Thái Lan.

Để bảo vệ thương hiệu nước mắm Phú Quốc, Chương trình hợp tác Việt-Pháp về chỉ dẫn địa lý và đấu tranh chống hàng giả đang có kế hoạch đệ trình lên EU đề nghị công nhận tên gọi xuất xứ cho sản phẩm nước mắm Phú Quốc của Việt Nam. Để hoàn thành các thủ tục, cần có quy chế kiểm soát nước mắm mang tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc.

Quy chế kiểm soát nước mắm mang tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc đang được soạn thảo gây nhiều tranh luận giữa các doanh nghiệp sản xuất loại nước mắm này, đặc biệt là quy định chỉ cho phép mang tên Phú Quốc khi nước mắm được sản xuất và đóng chai tại Phú Quốc.

Theo TTXVN
 

3. Có nên bắt buộc đóng chai nước mắm tại Phú Quốc?

Chuyện tranh cãi, kiến nghị kéo dài từ năm 2003 đến nay của các doanh nghiệp sản xuất nước mắm Phú Quốc tại TPHCM xung quanh vấn đề có nên bắt buộc đóng chai nước mắm tại Phú Quốc hay không tưởng đã kết thúc từ sau Thông báo số 788/TB-BTS, ngày 11-04-2005 của Bộ Thủy sản. Tuy nhiên, đến nay đa số doanh nghiệp vẫn chưa được thuyết phục về quyết định trên.

Một quyết định đúng…
 

Kết luận của Thứ trưởng Bộ Thủy sản Nguyễn Việt Thắng tại Thông báo 788 nêu rõ toàn bộ quá trình sản xuất (từ ủ chượp, kéo rút, pha đấu, đóng chai, đóng can) nước mắm Phú Quốc phải được thực hiện tại “vị trí địa lý xác định của huyện Phú Quốc”, song song đó, các vụ chức năng của Bộ Thủy sản phải sớm hoàn chỉnh các quy định, quy chế tạm thời về sản xuất, kiểm soát, chứng nhận chất lượng và tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc, để bộ ký ban hành trong quý 2-2005.
Và để các doanh nghiệp sản xuất, đóng chai nước mắm Phú Quốc tại TPHCM có thời gian chuyển đổi theo quy định này, Bộ Thủy sản lùi thời gian thực hiện thay vì một năm, lên ba năm, có nghĩa là quy định sẽ có hiệu lực bắt đầu từ năm thứ tư, kể từ ngày ban hành.

Theo Bộ Thủy sản, lý do chính dẫn đến quyết định trên là nhằm bảo vệ chất lượng sản phẩm và tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc trên thị trường trong nước và quốc tế, một biện pháp quản lý tiến đến hội nhập và đăng ký tên gọi xuất xứ trên thị trường quốc tế…

…Nhưng tính thuyết phục chưa cao

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực về mặt quản lý, đa số doanh nghiệp đóng chai nước mắm tại TPHCM, nơi tiêu thụ đến 80% sản lượng nước mắm hàng năm của Phú Quốc, cho rằng việc bắt buộc nước mắm phải đóng chai tại Phú Quốc là chưa thỏa đáng. Thực tế cho thấy, hầu hết lượng nước mắm Phú Quốc từ xưa đến nay đều được đóng chai tại Sài Gòn, nay là TPHCM, vì vậy nếu phải đóng chai tại Phú Quốc thì họ phải đầu tư thêm rất nhiều chi phí về mặt bằng, nhà xưởng, công nghệ, điện, nước , nhân công, phí vận chuyển… Ông Đặng Thanh Điểm, Giám đốc Công ty sản xuất nước mắm Hưng Thịnh, một doanh nghiệp với gần 200 miệng thùng tại Phú Quốc, và cơ sở đóng chai tại TPHCM (mỗi năm sản xuất 3-4 triệu lít nước mắm), ngao ngán: “Nếu thực hiện theo quy định, giá thành chắc chắn sẽ tăng, khả năng cạnh tranh sẽ giảm, nhất là cạnh tranh xuất khẩu”.

Ông Điểm cho biết thêm: “Không chỉ tăng giá thành, giảm sút sức cạnh tranh, việc đóng chai tại Phú Quốc còn bất lợi do phụ thuộc thời tiết, mỗi năm có đến năm sáu tháng biển động, việc vận chuyển hàng thành phẩm về thành phố sẽ rất khó khăn, trong khi nhu cầu thị trường lại không cần biết đến yếu tố đó”. Ông dẫn chứng thực tế, hiện biển Kiên Giang – Phú Quốc đang động, tàu chở nước mắm của công ty ông phải nằm chờ, nhiều đơn vị khác cũng cùng cảnh như thế…

Một doanh nghiệp khác phân tích, nếu nói đóng chai tại Phú Quốc mới bảo đảm chất lượng, vậy hàng trăm năm qua, nước mắm Phú Quốc đóng chai tại TPHCM đều kém chất lượng hết? “Từ xưa đến giờ, hầu như nước mắm Phú Quốc sau khi khai thác đều bán qua thương lái với số lượng lớn, vận chuyển và đóng chai, tiêu thụ tại TPHCM nhưng thương hiệu nước mắm Phú Quốc đâu có mất tiếng. Nay nhu cầu có tăng lên nhiều lần, đặc biệt đang mở rộng xuất khẩu, chắc chắn không tránh khỏi tình trạng gian dối, giả mạo, mặt hàng nào mà chẳng có”. Như vậy, vấn đề là việc quản lý chất lượng phải nâng lên ngang tầm với sự phát triển của ngành nghề, việc xử lý vi phạm cũng phải triệt để hơn, chứ không nhất thiết phải đóng chai tại nơi sản xuất mới an toàn.

Theo ông Điểm, gốc vấn đề là cần có bộ tiêu chuẩn thống nhất, chặt chẽ và các bịện pháp quản lý chất lượng hữu hiệu hơn để ngăn ngừa, xử lý trịệt để tình trạng giả mạo tên gọi nước mắm Phú Quốc, việc đóng chai tại Phú Quốc cũng chưa hẳn là bảo đảm tuyệt đối không bị giả với nhiều hình thức tinh vi khác nhau.

Ông Nguyễn Chí Nguyện, điều phối viên của Hội Lương thực – Thực phẩm TPHCM, nơi rất tích cực phản ánh, kiến nghị đến Bộ Thủy sản xem xét lại quy định này, cho biết một mặt phải chấp hành quyềt định quản lý của các cơ quan chức năng, nhưng hội vẫn kiên trì bảo vệ quan điểm là không nên bắt buộc đóng chai tại Phú Quốc với những lý do như các doanh nghiệp đã nêu. Theo ông Nguyện, UBND TPHCM cũng từng có văn bản kiến nghị đến Bộ Thủy sản, Bộ Khoa học và Công nghệ nên xem xét lại quyết định này…

Một giải pháp dung hòa

Về giải pháp, Hội Lương thực – Thực phẩm và UBND TPHCM đề xuất nên thành lập Ttrung tâm Kiểm nghiệm – Kiểm soát chất lượng nước mắm Phú Quốc tại TPHCM (phối hợp giữa thành phố với Hiệp hội Nước mắm Phú Quốc) để kiểm soát chất lượng nước mắm Phú Quốc trước khi đóng chai, nhằm bảo đảm chất lượng, mùi vị như đóng chai tại Phú Quốc và cũng tránh sự đầu tư quá lớn, đẩy giá thành lên cao.

Một chuyên gia phát triển thương hiệu thì đề xuất, Bộ Thủy sản nên xem xét đến giải pháp dung hòa, theo đó có thể hình thành hai nhãn hàng, hai chứng nhận với hai giá cả khác nhau, nước mắm Phú Quốc đóng chai tại TPHCM, chất lượng giữa hai nơi như thế nào hãy để người tiêu dùng chọn lựa, thẩm định. Giải pháp này vừa đạt mục tiêu bảo vệ được chất lượng và tên gọi xuất xứ của nước mắm Phú Quốc, đồng thời không gây xáo trộn, tốn kém, tăng giá thành sản phẩm (do đầu tư cơ sở, chi phí sản xuất..) cho doanh nghiệp có cơ sở đóng chai tại TPHCM.

Vả lại thời hạn cho phép các doanh nghiệp được đóng chai mang tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc đến ba năm cũng đủ để các doanh nghiệp tính toán trước khi có quyết định cuối cùng, nên chuyển đóng chai tại TPHCM với những quy định hạn chế hơn.

Để quyết định trên mạng lại hiệu quả trọn vẹn, các cơ quan chức năng nên xem xét cả đặc điểm lịch sử của nghề sản xuất, tiêu thụ nước mắm lẫn hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp khi thực thi quyết định này. Và theo thông báo của Bộ Thủy sản, những quy định tạm thời về quản lý chất lượng và tên gọi xuất xứ nước mắm Phú Quốc sẽ được ban hành trong quý 2-2005, điều này có nghĩa là vẫn còn thời gian để Bộ Thủy sản xem xét lại các kiến nghị của doanh nghiệp.
 

Đức Thọ
Thời báo Kinh tế Việt Nam
 

4. Nước mắm Phú Quốc: bao giờ thôi... "made in Thailand"?

Các chuyên gia về sở hữu trí tuệ (SHTT) từ Châu Âu và ASEAN đang nhóm họp tại Hà Nội. Họ đã trao đổi với Tuổi Trẻ về những vấn đề: Các nhãn hiệu hàng hóa nổi tiếng của VN đang gặp khó khăn trong việc chứng nhận chỉ dẫn địa lý ngay tại VN? VN đáp ứng được các điều kiện về thực thi quyền SHTT để gia nhập WTO?

* Xin ông cho biết đánh giá của ECAP đối với việc thực thi SHTT tại ASEAN nói chung và VN nói riêng?

Ông Johan Amand - giám đốc ECAP I, phó giám đốc Ban hợp tác quốc tế cơ quan cấp bằng sáng chế của EU:

Trước hết tôi phải khẳng định rằng thực thi quyền SHTT không chỉ là vấn đề riêng đối với các nước châu Á mà hiện là một vấn đề toàn cầu.
Ngay tại châu Âu, chúng ta cũng có thể bắt gặp trên đường phố nhiều hàng giả, hàng nhái.

Khái niệm bảo hộ GI đã hình thành ở Pháp vào đầu thế kỷ 20, lúc đầu được biết đến là tên gọi xuất xứ hàng hóa. Về sau, việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã được nâng tầm quốc tế và được thừa nhận vào năm 1994 bởi Hiệp định các khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền STTT của WTO (TRIPS).

Tôi thấy từ năm 1990 đến nay các nước châu Á đã có rất nhiều nỗ lực trong việc thực thi quyền SHTT. Tôi cũng nhận thấy những nỗ lực tương tự của Chính phủ VN.
Chúng tôi sẽ triển khai các chương trình quốc gia của ECAP II dành cho VN lần đầu tiên (trị giá xấp xỉ 1,5 triệu euro) từ năm 2004, trong đó chú trọng tới năng lực cho các cơ quan và doanh nghiệp VN thực thi quyền SHTT.

* Vì sao nước mắm Phú Quốc đến giờ vẫn chưa được công nhận chỉ dẫn địa lý (GI) ngay tại VN để có thể đăng ký tại nước ngoài?

- Ông Phạm Đình Chướng - cục trưởng Cục SHTT:

Một trong những khâu quan trọng nhất để có thể được chứng nhận GI là xác định được tính chất đặc thù hoặc uy tín của sản phẩm.

Nước mắm Phú Quốc và một số sản phẩm khác của VN (chè San Tuyết, chè Mộc Châu hay một số loại trái cây) đều chưa hoàn thành thao tác này tại VN.

Tôi phải khẳng định ngay rằng đó là những khó khăn về kỹ thuật. Chúng ta có thể cảm nhận được vị ngon của nước mắm Phú Quốc nhưng chưa có tiêu chí cụ thể để diễn đạt thành lời. Cũng chưa có tiêu chí cụ thể để xác định mối liên hệ giữa chất lượng sản phẩm với nơi sản xuất là Phú Quốc.

“Làm sao để xác định được đó là nước mắm Phú Quốc chứ không phải là của vùng khác?”, “Nước mắm Phú Quốc khác nước mắm nơi khác ở tiêu chí nào?”, “Nguyên liệu nước mắm từ Phú Quốc nhưng đóng chai hoặc pha chế thêm ở nơi khác có được gọi là nước mắm Phú Quốc hay không”, chúng ta phải trả lời được những câu hỏi này.
Các cơ quan chức năng và các nhà sản xuất nước mắm ở Phú Quốc đang tích cực phối hợp để giải quyết.

* Còn chuyện nước mắm Phú Quốc nhưng lại “made in Thailand”?

- Ông Suraphol Jaovisidha - cục phó Cục SHTT Thái Lan:

Trước hết, tôi muốn làm rõ nước mắm Phú Quốc đã đăng ký thương hiệu tại Thái hay chưa?

Nếu chỉ mới đăng ký ở VN mà chưa đăng ký ở Thái thì không thể nói các nhà sản xuất nước mắm của Thái dán nhãn “Phu Quoc” là vi phạm Luật SHTT.

Bản thân chúng tôi cũng đang gặp vấn đề tương tự, rất nhiều sản phẩm mì ăn liền mang tên hiệu nổi tiếng của Thái nhưng lại sản xuất ở Trung Quốc. Đó là do các thương hiệu này chưa được đăng ký ở Trung Quốc.

Tôi có một lời khuyên: các doanh nghiệp VN muốn bảo hộ thương hiệu của mình phải đăng ký tại các nước càng sớm càng tốt.

Kinh nghiệm của các doanh nghiệp nước ngoài muốn đăng ký thương hiệu tại Thái là thuê một luật sư hoặc một người đại diện tại nước sở tại để tiến hành các thủ tục. Chi phí của một thương hiệu được đăng ký tại Thái (có giá trị 10 năm) chỉ khoảng 10 USD. Tính ra chỉ có 1 USD/năm, thủ tục của chúng tôi lại vô cùng gọn nhẹ.

Ngoài ra, luật Thái rất nghiêm. Nếu làm hàng giả hoặc ăn cắp thương hiệu thường bị phạt tiền nặng hoặc xử tù 10 năm. Quốc hội Thái cũng đã thông qua Luật GI.

Theo luật này, gạo Jasmine của Thái cũng đang trong giai đoạn công nhận GI, và như vậy gạo Jasmine sẽ được tăng thêm tính cạnh tranh.

* Các vấn đề về SHTT có là một thách thức đối với quá trình gia nhập WTO của VN?

- Ông Valentin Mir - giám đốc ECAP II:

SHTT luôn là một vấn đề quan trọng trong các cuộc đàm phán gia nhập WTO. VN đã nhận thức được vấn đề này và bày tỏ sự lưu tâm xác đáng tới việc cải thiện thực thi quyền SHTT.

Với sự hỗ trợ của các chương trình như ECAP, tôi thấy năng lực thực thi quyền SHTT của VN đã được nâng lên rất nhiều. Các vấn đề SHTT là chương trình nghị sự tiến triển tốt nhất trong tổng thể các vấn đề của VN liên quan tới gia nhập WTO.

 

CẨM HÀ thực hiện
Nguồn: http://www.tuoitre.com.vn
 

Công ty tư vấn luật LEADCO

Cá nhân và tổ chức sử dụng thông tin của SMEnet phải ghi rõ địa chỉ http://www.SMEnet.com.vn

Góp ý xin gửi thư về webmaster@smenet.com.vn

Web site này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
và Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) hợp tác phát triển