|
BẢN
TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 06
(Tuần từ
08-14/08/2005)
(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật
LEADCO)
Địa chỉ: 85 Trần
Quốc Toản - Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội, Việt Nam
Tel:(84-4) 9425633/34 * Fax:(84-4) 9425632
Email:
leadco@hn.vnn.vn
Để
luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hăy đăng kư
nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hăy
bấm vào đây. Để được tư
vấn về pháp luật nếu bạn c̣n những thắc mắc, hăy
bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung
chi tiết các văn bản pháp luật mới , hăy
bấm vào
đây.
Bản tin Sở hữu trí
tuệ tuần này xin gửi đến bạn đọc một số tin tức chung về Sở hữu trí
tuệ:
1. Slogan 'nhái' - một kiểu hàng giả mới
Một nhăn hiệu hàng hóa,
dịch vụ thường do nhà sản xuất, kinh doanh đăng kư bảo hộ. Tuy nhiên,
slogan (khẩu hiệu) của doanh nghiệp thường do một đội ngũ chuyên
nghiệp gọi là “copy writer” viết ra. Do không đăng kư nhăn hiệu,
những slogan này đang bị sử dụng tràn lan gây thiệt tḥi cho người
sáng tác.
Thực tế cho thấy, một công
ty “mua” được một slogan ưng ư rồi đứng ra đăng kư bảo hộ. C̣n “copy
writer” lại không có quyền đăng kư v́ luật chỉ cho phép các tổ chức
sản xuất, kinh doanh, có tạo ra hàng hóa mới được đăng kư nhăn hiệu
đối với hàng hóa đó. Đây cũng là thiệt tḥi cho người sáng tác
slogan. Họ vắt óc cho ra một slogan ấn tượng nhưng chưa có sản phẩm
thích hợp để “cặp kè” mà nhỡ trà dư tửu hậu ăn nói hớ hênh rất dễ bị
người khác cuỗm mất.
Slogan là phần “tinh túy” không thể thiếu trong một mẩu quảng cáo.
Để có một câu slogan hay, nhà sản xuất hoặc nhà quảng cáo đă phải
đầu tư rất nhiều trí tuệ lẫn tiền bạc. Chính v́ vậy, những câu
slogan ăn khách càng dễ trở thành đối tượng bị “chôm chỉa”...
Gần đây, Ban giám đốc hệ thống siêu thị Co.op Mart phát hiện câu
slogan “Bạn của mọi nhà” của ḿnh bỗng nhiên bị siêu thị HN lấy
“dùng chung”. Mặc dù chỉ cách Co.op Mart Cống Quỳnh (quận 1 TP HCM)
vài trăm mét nhưng Siêu thị HN vẫn hồn nhiên treo bảng “Bạn của mọi
nhà”. C̣n tại Hải Pḥng, Siêu thị Minh Khai cũng trưng câu khẩu hiệu
này mặc dù không có dây mơ rễ má ǵ với Co.op Mart.
Tuy về phông chữ và cách tŕnh bày slogan ở mỗi siêu thị có khác
nhau nhưng với nội dung “copy” 100% như trên rất dễ làm người tiêu
dùng bị nhầm giữa “bạn” này với các “bạn” khác. Điều này làm cho
Co.op Mart khá đau đầu.
Mới đây, dư luận đă xôn xao về một trường hợp “đạo” thơ để làm
slogan quảng cáo cho sản phẩm... trị hôi nách. Nhà thơ Đỗ Trung Quân
- tác giả của bài thơ đă phải la làng khi câu thơ “Ai cũng hiểu chỉ
một người không hiểu” của ḿnh bị cải biên thành “Ai cũng hiểu, chỉ
có ḿnh không hiểu”.
C̣n rất nhiều những trường hợp “chôm chỉa” slogan trong các sản phẩm
thuộc dạng thường thường bậc trung không kể hết. Đa số những trường
hợp bị “chôm” đều có tâm lư không muốn làm rùm beng nên nạn “đạo”
slogan quảng cáo càng có xu hướng gia tăng.
Theo luật sư Phạm Vũ Khánh Toàn, Văn pḥng luật sư Phạm và Liên danh,
ở một số nước như Anh, Mỹ... những câu slogan độc đáo có thể được
bảo hộ theo luật bản quyền tương tự các tác phẩm văn học, nghệ thuật
không cần đăng kư vẫn được bảo hộ. Ngoài ra, slogan có thể được bảo
hộ như một nhăn hiệu hàng hóa nếu câu slogan đó có tính phân biệt.
Ở VN, mặc dù slogan cũng được viết ra, cũng có một sự sáng tạo nhất
định nhưng lại không được xem là tác phẩm như truyện, thơ, ca khúc,
bài báo... nên không được bảo hộ theo luật bản quyền. Do vậy, doanh
nghiệp có slogan mà sợ bị mất th́ chỉ có một cách là đăng kư bào hộ
dưới dạng hàng hóa.
Tuy nhiên, theo Luật gia Nguyễn Thanh Long - chuyên viên phụ trách
đăng kư slogan tại văn pḥng Phạm và Liên danh, việc đăng kư bảo hộ
slogan tại Việt Nam mới diễn ra trong ṿng vài ba năm gần đây. V́
loại h́nh này c̣n mới mẻ nên cũng khá khó khăn khi đụng đến luật.
Đến nay chúng ta vẫn chưa có quy định cụ thể về tiêu chí cấp hay
không cấp văn bằng bảo hộ.
Một số slogan quen thuộc đă được cấp bảo hộ dưới dạng nhăn hiệu hàng
hóa như “Khơi nguồn cảm hứng sáng tạo mới” và “Khơi nguồn sáng tạo”
(Cà phê Trung Nguyên), “Viết nên cuộc sống” (Bút bi Thiên Long),
“1.000 năm sau hoa sen vẫn nở” (Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm)...
Những slogan nói trên có khả năng phân biệt với sản phẩm cùng loại
của công ty khác và không có ư tán dương sản phẩm một cách trực tiếp
nên được chấp nhận bảo hộ.
Tuy nhiên, việc từ chối bảo hộ cũng có năm, bảy lư do xuất phát từ
“cảm tính”. Chẳng hạn câu khẩu hiệu “Tốt hơn ngày hôm qua” của Công
ty Dược Long An đăng kư nhưng bị từ chối v́ nội dung chung chung quá.
Thế nhưng thế nào là “chung chung” th́ cơ quan chức năng cũng tỏ ra
khá... chung chung.
Trong trường hợp câu slogan “Bạn của mọi nhà”, Co.op Mart đă đăng kư
và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ nhăn hiệu hàng hóa và
độc quyền sử dụng, nhưng vẫn bị vi phạm như thường.
Bà Nguyễn Thị Tranh, Giám đốc Co.op Mart cho biết cách đây gần hai
tháng, đơn vị này đă gửi văn bản “nhắc khéo” các siêu thị đang dùng
“Bạn của mọi nhà”. Sau đó, siêu thị HN giải thích v́... không biết
Co.op có văn bằng bảo hộ nên mới gắn bảng và hứa sẽ chỉnh trang.
Việc “mượn” slogan của sản phẩm khác dễ làm người tiêu dùng liên
tưởng đến một sự liên doanh, liên kết hay phán đoán rằng đây là một
ḍng sản phẩm khác cùng do một hăng sản xuất. V́ vậy, người thiệt
hại đầu tiên chính là người sở hữu slogan.
Luật sư Đặng Thế Đức, Trưởng chi nhánh Văn pḥng Luật sư Vision &
Associates tại TP HCM, cho rằng trường hợp khẩu hiệu quảng cáo đă
được đăng kư bảo hộ, các đơn vị khác dùng lại là vi phạm pháp luật
về sở hữu công nghiệp.
Doanh nghiệp bị vi phạm có thể yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp,
buộc bên kia chấm dứt vi phạm và có thể kiện ra ṭa đ̣i bồi thường
thiệt hại. Đối với những câu slogan chưa đăng kư (hoặc đă đăng kư mà
không được chấp nhận) nhưng người tiêu dùng nhận biết được đó là
slogan đặc trưng của một loại sản phẩm th́ công ty bị “nhái” vẫn có
thể kiện bên “nhái” theo hướng có hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
(Theo Pháp Luật TP HCM)
2. Những sai lầm cần tránh khi đặt tên cho doanh nghiệp
Đặt tên cho doanh nghiệp
cũng giống như đặt nền móng cho một ṭa nhà vậy. Tên gọi của doanh
nghiệp sẽ là cơ sở, nền tảng cho mọi hoạt động kinh doanh lâu dài
của doanh nghiệp sau này. Đây không phải là một việc làm đơn giản và
thực tế đă có rất nhiều sai lầm trong chuyện đặt tên làm ảnh hưởng
đến sự phát triển của doanh nghiệp.
1. Tham khảo ư kiến
của quá nhiều người. Khi nghĩ đến chuyện đặt tên cho doanh
nghiệp, bạn thường có thói quen tham khảo ư kiến của bạn bè, gia
đ́nh, nhân viên và khách hàng. Tuy nhiên, cách làm này sẽ dẫn một số
vấn đề. Thứ nhất, bạn chỉ có thể chọn một tên gọi cuối cùng nên bạn
sẽ làm phật ư chính những người đă góp ư cho bạn. Thứ hai, để mọi
người đều hài ḷng, bạn thường phải chọn ra một cái tên được mọi
người nhất trí nhưng nghe có vẻ rất "kêu", không phù hợp lắm với
thực tế. Để khắc phục điều này, khi muốn đặt tên cho DN, bạn chỉ nên
bàn bạc với những người quan trọng nhất, càng ít người càng tốt. Tốt
nhất đó phải là những người tâm huyết và có quyền lợi gắn liền với
DN. Đồng thời, họ phải là những người khách quan, không xem chuyện
đặt tên cho DN là cách để thể hiện "cái tôi".
2. Đặt tên theo kiểu kết nối "toa xe lửa". Đây là cách
đặt tên bằng cách nối ghép nhiều từ thành một chữ viết tắt sau khi
đă lược bỏ nhiều vần của một từ. Thí dụ như "kinh doanh tổng hợp" sẽ
được ghép thành “kidotoho", hoặc từ tiếng Anh "Quality Service” (dịch
vụ chất lượng cao) sẽ được ghép thành "QualiService". Theo các
chuyên gia, đây là một cách làm vụng về và nó thể hiện "đẳng cấp
thấp” của DN, gây phản cảm cho công chúng.
3. Sử dụng những từ ngữ quá đơn giản dễ tạo ra sự trùng lắp.
Chỉ có những công ty thật sự lớn và đi đầu trong một ngành nào
đó mới không cần phải tuân theo nguyên tắc này. Đó là trường hợp của
General Motors hay General Electric... Nhưng nếu bạn phải đặt tên
cho DN của ḿnh trong bối cảnh có quá nhiều đối thủ cạnh tranh, bạn
cần làm cho ḿnh trở nên khác biệt và độc đáo. Hăy tưởng tượng xem
nếu như Yahoo! cũng ăn theo các "đại gia" đi trước và đặt tên cho
ḿnh là General Internet Directory.com th́ nó có gây được ấn tượng
như tên gọi hiện nay hay không? Tên gọi này có thể khiến người ta
hiểu ngay nhưng nó chẳng dễ nhớ chút nào.
4. Đặt tên dài ḍng. Đây là kiểu đặt tên bằng cách
ghép nhiều danh từ chỉ chức năng, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh,
địa bàn hoạt động, loại h́nh pháp nhân... Thường, các công ty ở châu
Á hay mắc phải sai lầm này. Điều này có thể giúp khách hàng nhớ tên
DN lúc đầu nhưng nó lại cản trở sự phát triển lâu dài của DN, nhất
là khi công ty bạn phải mở rộng ngành nghề, địa bàn hoạt động, v́
chẳng lẽ mỗi lần như thế lại phải đổi tên. V́ lư do này, nhiều công
ty đă phải t́m cách đổi tên một cách thông minh. Chẳng hạn,
Minnesota Manufacturing and Mining khi đă phát triển ra khỏi phạm vi
của bang Minnesota và ngành kinh doanh ban đầu đă được đổi tên thành
3M. Tương tự, Kentucky Fried Chicken được đổi thành KFC. Nhưng không
phải công ty nào cũng có thể dễ dàng làm được điều đó.
5. Đặt tên một cách sáo rỗng, rập khuôn. Nhiều công ty
nghĩ rằng họ là "top" trong ngành nghề của ḿnh nên có khuynh hướng
sử dụng những từ ngữ ám chỉ ư nghĩa này như "Apex", "Summit",
"Pinnacle" hay “Peak" để đặt tên. Điều này nghe có vẻ cường điệu và
cũng sẽ gây phản cảm từ khách hàng. Thay cho cách đặt tên này, hăy
sử dụng những từ mang nghĩa tích cực và các từ ẩn dụ. Chẳng hạn, một
công ty lưu trữ dữ liệu có thể được đặt tên là "Iron Mountain" (núi
sắt) - một cái tên gợi ra sự chắc chắn, an toàn và tin cậy mà không
quá "kêu”.
6. Đặt tên quá tối nghĩa. Điều này sẽ khiến khách hàng
chẳng biết DN bạn là ai, đang làm ǵ. Tốt nhất, tên gọi của DN mang
một ư nghĩa đặc biệt nào đó, gắn liền với một câu chuyện làm nên tên
tuổi của DN trên thương trường hoặc chuyên chở một thông điệp chính
mà DN muốn gửi đến khách hàng.
Theo Người Lao động
3. 'Nhân hiệu'
song hành cùng thương hiệu
Không chỉ ca sĩ, nghệ sĩ,
diễn viên mà cả doanh nhân thành đạt trong và ngoài nước cũng trở
thành thần tượng của giới trẻ ngày nay. Những cái tên như Bill
Gates, Honda, Vơ Quốc Thắng, Đặng Lê Nguyên Vũ hay Lê Văn Chính...
đang có những ảnh hưởng nhất định đến tư duy, mơ ước, lối sống của
giới trẻ.
"Nghe tâm sự chưa đầy 15 phút về thương hiệu Vitek VTB mà trong tôi
cũng như nhiều bạn trẻ có thêm niềm đam mê mới. Đam mê được xây dựng
những "nhân cách Việt" và "thương hiệu Việt" bằng chính chất xám và
tri thức của ḿnh", Lê Thị Hoàng Oanh, khoa Kinh tế Đại học Quốc gia
Hà Nội, đă viết như vậy.
Bạn Nguyễn Thị Hương, sinh viên Đại học Quốc gia, th́ tâm sự: "Tôi
may mắn được gặp chị Thủy, Giám đốc Miss áo dài, trong buổi giao lưu
với sinh viên trường tôi. Nhà tôi cũng khó khăn như bước đầu khởi
điểm của chị nên khi gặp chị, nghe chị kể, từ một người đang mất dần
những ước mơ tôi cảm thấy được chia sẻ và trong tôi như có một luồng
gió mới để tiếp tục nuôi hy vọng của ḿnh".
Bị cuốn hút bởi các hoạt động của Công ty bút bi Thiên Long và ông
Tổng giám đốc Cổ Gia Thọ, bạn Lan Anh, sinh viên trường Du lịch quản
lư và kinh doanh, viết: "Ấn tượng nhất với một sinh viên kinh tế như
tôi đó là việc ông Cổ Gia Thọ dẫn dắt Công ty Thiên Long từ một
doanh nghiệp nhỏ trở thành một doanh nghiệp với sản phẩm chính là
bút bi Thiên Long được đông đảo người tiêu dùng biết đến. Đó là sự
thành công do biết xây dựng, phát triển thương hiệu, biết xây dựng
hệ thống phân phối một cách chuyên nghiệp. Tôi nể phục sự không
ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và sáng tạo của ông".
Tỏ ra hết sức am hiểu về con đường khởi nghiệp của ông chủ nhăn hiệu
cà phê Trung Nguyên, bạn Vũ Thu Hương c̣n cho biết những chi tiết mà
nếu vô t́nh người khác không thể nhớ đến được: "Khởi nghiệp chỉ vỏn
vẹn với 10.000 đồng, thế nhưng anh đă cùng doanh nghiệp Trung Nguyên
từng bước mang thương hiệu Việt Nam hội nhập với 43 quốc gia trên
thế giới, h́nh thành trên 500 cửa hiệu cà phê Trung Nguyên nhượng
quyền".
Đó là vài ḍng điển h́nh trong gần 1.000 bài viết của những bạn trẻ,
chủ yếu là sinh viên học sinh, tham dự cuộc thi viết "Doanh nhân
trong mắt tôi" do Câu lạc bộ doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng
cao phối hợp Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư TP HCM (ITPC)
tổ chức vào tháng 3 năm nay.
Và c̣n nhiều, rất nhiều những doanh nhân đă ghi được dấu ấn đậm nét
trong ḷng nhiều bạn trẻ. Qua đánh giá của sinh viên về phẩm chất
tiêu biểu trong doanh nhân thời nay mới thấy rằng, doanh nhân biết
giữ uy tín được giới trẻ chọn là ưu tiên số 1 (chiếm 27,13%). Phẩm
chất quan trọng được các bạn trẻ b́nh chọn thứ nh́ là khả năng quản
trị thương hiệu (18,62%) và thứ ba là làm ăn giỏi, biết nắm bắt cơ
hội và tạo cơ hội cho ḿnh (10,64%).
Một doanh nhân có tên tuổi cho biết, thực sự rất nhiều nhà kinh
doanh hiện nay chưa có sự lưu tâm nhiều lắm đến uy tín và đạo đức
kinh doanh mà chỉ chú trọng đến thành công bằng mọi phương cách. Sự
đánh giá của các bạn trẻ về uy tín doanh nhân có lúc làm ông bỗng
giật ḿnh nh́n lại.
Những doanh nhân Việt Nam được nhắc đến như một người thành đạt đều
gắn liền với tên tuổi của một doanh nghiệp hoặc đi cùng các hoạt
động quảng bá của doanh nghiệp đó. Đặc biệt là những doanh nghiệp có
các chương tŕnh hoạt động tập trung, dài hạn hoặc gắn với các sự
kiện có tính chất gây tiếng vang. Đơn cử, hầu hết giới trẻ khi được
hỏi đều biết đến tên tuổi Đặng Lê Nguyên Vũ của cà phê Trung Nguyên;
hoặc như ông bầu Vơ Quốc Thắng lúc nào cũng song hành với đội bóng
Gạch Đồng Tâm - Long An; hay ông Lê Văn Chính với sự kiện Công ty
Vitek mua bản quyền 100 triệu đồng bài thơ Màu tím hoa sim của nhà
thơ Hữu Loan...
Thạc sĩ Vũ Quốc Chinh, giảng viên Đại học Kinh tế TP HCM, gọi
đó là những "nhân hiệu". Theo ông Chinh, "nhân hiệu là những
biểu hiện đặc trưng của một con người, làm người ta nhận ra, phân
biệt và cảm nhận giá trị tương quan với những người khác". Do đó một
doanh nhân giỏi c̣n phải biết tạo ra "nhân hiệu" cho ḿnh bên cạnh
việc xây dựng một thương hiệu cho doanh nghiệp.
Ông Chinh cũng cho rằng, chính "nhân hiệu" của người lănh đạo đă
đóng vai tṛ quan trọng trong sự thành công của một thương hiệu sản
phẩm. Nhắc đến "nhân hiệu" là người tiêu dùng nhớ ngay đến thương
hiệu, yếu tố điều chỉnh quyết định chọn lựa một sản phẩm của người
tiêu dùng. "Nhân hiệu có thể được tạo ra, có thể mất đi và phải mài
giũa để sáng bóng, giống như một thương hiệu sản phẩm", ông Chinh
nói.
Cũng cùng quan điểm này, bà Vũ Kim Hạnh, Giám đốc ITPC, nhận định: "Trong
xu thế hội nhập và nối mạng doanh nhân hiện nay, những doanh nhân
càng xây dựng được một "nhân hiệu" tốt th́ càng thành công trong
quảng bá thương hiệu doanh nghiệp". Bà Hạnh lấy luôn gợi ư từ việc
b́nh chọn "Doanh nhân châu Á thành đạt" năm nay để làm tiêu chí b́nh
chọn danh hiệu "Doanh nhân Sài G̣n tiêu biểu năm 2005".
Cuộc b́nh chọn doanh nhân Châu Á thành đạt năm nay sẽ tập trung vào
đối tượng doanh nhân có những thành công đặc biệt trong 4 lĩnh vực
là: lănh đạo doanh nghiệp có mức độ phát triển cao trong năm; có khả
năng lănh đạo xuất sắc; có ư tưởng sáng tạo; và trách nhiệm xă hội
cao. Theo bà Hạnh, 2 yếu tố đầu c̣n tùy thuộc vào kết quả kinh doanh
của doanh nghiệp. Riêng 2 tiêu chí sau đều là trách nhiệm của bản
thân người đứng đầu doanh nghiệp, và đó chính là giá trị của một "nhân
hiệu" vậy.
Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp, để xây dựng một "nhân hiệu" thành
công là điều không dễ dàng chút nào. Ông Ngô Tấn Giác, Giám đốc
Doanh nghiệp cà phê Thu Hà, nói: "Đó là một công việc rất khó khăn,
đ̣i hỏi doanh nghiệp ngoài kỹ năng giỏi nắm bắt thị hiếu con người,
giỏi chuyên môn c̣n phải có tâm, có tài, có duyên và... cả sự may
mắn nữa".
Phan Anh
(nguồn http://www.vnreview.com.vn)
4. Coca-Cola vẫn là nhăn hiệu nổi tiếng nhất thế giới
Danh sách 500 nhăn hiệu
nổi tiếng nhất thế giới vừa được World Brand Lab - một nhánh của
công ty icxo.com công bố. Theo danh sách này, Coca - Cola vẫn tiếp
tục đứng đầu trong top.
Microsoft đứng thứ hai thay thế cho vị trí của McDonald' và Google
xếp ở vị trí thứ 3, Nokia gần đứng ngoài danh sách trong top dẫn đầu.
Các nhăn hiệu Haier, Lenovo, CCTV và Changhong của Trung Quốc cũng
có mặt trong danh sách 500 nhăn hiệu nổi tiếng thế giới này.
Đây là lần thứ hai World Brand Lab đưa ra bảng xếp hạng những nhăn
hiệu hàng hóa trên thế giới. Chủ nhân của công ty này là người đă
từng được giải Nobel về kinh tế - ông Robert Mundell.
Theo Tuổi trẻ Online
5.
Doanh nghiệp nên chủ động
bảo vệ ḿnh
Đó là ư kiến của các đại
biểu tại hội thảo 'Bảo vệ thương hiệu và chống hàng giả' sáng 7/4.
Để cứu ḿnh, doanh nghiệp tự nhận thấy phải mở rộng mạng lưới phân
phối hàng hóa, phối hợp với các hiệp hội ngành hành, thậm chí thuê
thám tử theo dơi.
Theo ông Lê Quốc Chí, Giám đốc Trung tâm phát triển công nghệ kỹ
thuật chống hàng giả, doanh nghiệp tự bảo vệ ḿnh là giải pháp tích
cực chủ động và có hiệu quả nhất.
Thời gian gần đây, ở VN đă manh nha xuất hiện mô h́nh doanh nghiệp
thuê thám tử để theo dơi và phát hiện các cơ sở làm nhái hàng hóa
của ḿnh. Sau đó chỉ điểm cho các cơ quan quản lư thị trường và công
an để xử lư. Đây là một biện pháp mới, song được các doanh nghiệp
đánh giá là khá hiệu quả. Tuy nhiên, hiện các công ty hoạt động
trong lĩnh vực này chủ yếu vẫn dưới h́nh thức công ty bảo vệ và chưa
được cấp phép. Theo một số nguồn tin, các doanh nghiệp rất hoan
nghênh mô h́nh trên và hy vọng nó sẽ nhanh chóng được hợp pháp
hóahóa.
Trao đổi với VnExpress, ông Nguyễn Trần Quang, Giám đốc tiếp thị
Công ty Cà phê Trung Nguyên, cho rằng, các quy định pháp luật liên
quan đến chống hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ chưa theo kịp
với tốc độ gia tăng của vấn nạn này. Do vậy việc thuê thám tử tư là
một biện pháp rất hay và không phải là quá khó khăn đối với các
doanh nghiệp có thương hiệu mạnh. "Theo tôi, ngay cả các doanh
nghiệp cùng ngành và là đối thủ cạnh tranh của nhau vẫn có thể hợp
tác với nhau đầu tư thuê thám tử hoặc phối hợp theo dơi các hành vi
vi phạm để cùng nhau xử lư", ông nói.
Theo ông Quang để có thể tự ḿnh pḥng chống nạn làm nhái sản phẩm,
vi phạm sở hữu trí tuệ, các doanh nghiệp nên phân tán việc kiểm soát
các vi phạm bằng cách đẩy mạnh hoạt động phân phối hàng hóa ở khắp
mọi nơi. "Đến bất cứ nơi nào cũng có đại lư chính thống của doanh
nghiệp th́ khách hàng cũng dễ dàng chọn lựa và mua hàng hơn và nạn
làm hàng giả sẽ khó có cơ hội phát triển", ông nói. Các doanh nghiệp
cũng có thể t́m đến các chợ đầu mối giới thiệu cho họ những mẫu sản
phẩm và cách thức phân biệt với hàng nhái, hàng giả để họ phát hiện
giúp. Đổi lại, doanh nghiệp sẽ hỗ trợ cho họ về kinh phí.
Bản thân Trung Nguyên, dù chưa gặp nhiều hành vi vi phạm đối với sản
phẩm của ḿnh ở VN, song công ty cũng đă chủ động t́m các biện pháp
để hạn chế bằng cách xây dựng hệ thống phân phối hàng ở khắp 64 tỉnh
thành. "Cũng có trường hợp chúng tôi phát hiện ra một số cửa hàng
trưng biển cà phê Trung Nguyên. Song, thay v́ dùng sức mạnh để can
thiệp th́ chúng tôi lại chủ động đến thương thảo đề nghị họ hợp tác,
kinh doanh sản phẩm chính hăng", ông chia sẻ kinh nghiệm.
C̣n theo ông Nguyễn Trung Thực, Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp
Trường Sinh, biện pháp đơn giản nhất mà doanh nghiệp có thể nghĩ đến
là phải có các cán bộ thị trường để đi thực tế t́m hiểu, phát hiện
t́nh trạng làm giả hàng hóa. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên phối
hợp tốt với các hiệp hội, ngành nghề và các cơ quan chức năng để
cùng nhau bảo vệ sản phẩm của ḿnh.
Phát biểu tại buổi hội thảo sáng nay, ông Lê Quốc Chí đă không giấu
nổi bức xúc trước thực trạng nhiều doanh nghiệp vẫn coi việc chống
hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ là của Nhà nước hay các cơ quan
chức năng. Ông nói: "Ḿnh có hàng hóa th́ phải giữ ǵn và bảo vệ chứ
không phải ỷ lại vào người khác. Muốn vậy doanh nghiệp phải chủ động
t́m biện pháp chống hàng giả ngay từ lúc sản xuất cho tới quá tŕnh
lưu thông".
Đồng t́nh với quan điểm trên, ông Nguyễn Đức Thịnh, Cục trưởng Cục
Quản lư thị trường phàn nàn về thực trạng hành chính hóa các vi phạm
về sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, mức xử phạt lại quá nhẹ, không "ăn
thua" ǵ so với khoản lợi nhuận mà họ thu được từ hành vi vi phạm.
Nếu như ở Mỹ, trường hợp vi phạm giả nhăn hiệu hàng hóa có thể bị
phạt tới 2 triệu USD và bị tù từ 5 đến 10 năm; vi phạm bản quyền tác
giả chỉ với hơn 10 bản sao giá trị 2.500 USD có thể bị phạt 3-5 năm
tù...Th́ ở VN, mức phạt từ vài triệu đến 100 triệu đồng không nghĩa
lư ǵ, thậm chí c̣n khuyến khích việc tái phạm.
Theo thống kê, mỗi năm Cục Quản lư thị trường phát hiện và xử lư
khoảng 5.000 vụ sản xuất và tiêu thụ hàng giả, trong đó h́nh thức "mượn"
nhăn hiệu có tên tuổi chiếm phần lớn. Thực trạng này đang gây thiệt
hại rất lớn cho các doanh nghiệp cả về uy tín và doanh thu. Ông
Nguyễn Đức Thịnh cho rằng, vấn nạn hàng giả đang rất nghiêm trọng và
có xu hướng gia tăng. Tất cả các loại hàng hóa trong tất cả lĩnh vực
đều bị làm giả - từ sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp (như trứng gà
giả), đến các sản phẩm hàng tiêu dùng như quần áo, rượu bia. Về
tŕnh độ làm giả cũng ngày một tinh vi với cách vận dụng một số tri
thức khoa học, và công nghệ cao để làm giống như thật mà mắt thường
rất khó phát hiện ra.
Hà Vy
6. Vừa ăn cắp, vừa la làng
Việc Công ty Toàn Tiến bị
đối tác nước ngoài đánh cắp thương hiệu, rồi kiện ngược lại, là một
bài học cho các DN, nhất là các DN làm ăn với nước ngoài, nhưng
không biết lấy hành lang pháp lư để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng
cho ḿnh.
Ngày 2-5-2005, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Toàn Tiến ở Đức, trực
thuộc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hoa Tiến ở TP Hồ Chí Minh
đột nhiên nhận được bản án của Ṭa án vùng Leipzig. Theo phán quyết,
căn cứ vào mức độ và thời gian vi phạm, Công ty Toàn Tiến phải bồi
thường cho nguyên đơn là Công ty Xuất nhập khẩu "T-T-H" ở Đức số
tiền 250.000 Euro, hoặc chịu sự bắt giam trong thời gian sáu tháng;
cho đến sáu tháng sau, nếu c̣n tiếp tục vi phạm th́ thời gian bắt
giam là hai năm.
Nhận được "hung tin ", bà Tô Thị Hoa, Giám đốc Công ty Hoa Tiến lập
tức phải sang Đức hầu kiện. Để hậu thuẫn, bà Hoa đă thuê nhiều luật
sư ở Đức và một văn pḥng luật sư ở TP Hồ Chí Minh đứng ra bảo vệ
quyền lợi cho doanh nghiệp (DN) ḿnh. Những ngày này, tuy t́nh h́nh
sản xuất của Hoa Tiến vẫn b́nh thường, nhưng những người trong Ban
lănh đạo Công ty lại phập phồng lo sợ, bởi không biết điều ǵ sẽ xảy
ra vào phiên toà tới. Ông Lê Văn Lệ, trợ lư của bà Hoa bức xúc: "Chúng
tôi chẳng thể ngờ rằng một đối tác làm ăn lâu năm của ḿnh lại giở
tṛ như vậy".
Ông Lệ kể, vào những năm 2000 - 2003, Hoa Tiến chuyên sản xuất quần
áo thời trang xuất khẩu sang Đức cho một đối tác là bà Nguyễn Thị
Yến. Sau một thời gian hợp tác, do phát sinh mâu thuẫn, nên hai bên
cắt đứt quan hệ làm ăn. Để giữ thị trường này, tháng 6-2003, Hoa
Tiến đă thành lập Công ty Toàn Tiến. Ở Việt Nam, Hoa Tiến sản xuất,
gia công quần áo thời trang rồi xuất hàng sang cho Toàn Tiến kinh
doanh. Trong khoảng thời gian này, Toàn Tiến cũng đă thay đổi thương
hiệu từ "New Model " sang "TT New Fashion".
Phát hiện thương hiệu "TT New Fashion" của Toàn Tiến phất lên nhanh
chóng, nhưng chưa đăng kư bảo hộ tại Đức, bà Yến tiến hành làm thủ
tục đăng kư trước và ngày 3-3-2005 đă được cơ quan chuyên ngành ở
Đức cấp bảo hộ độc quyền. Ngoài ra, bà Yến cũng thành lập Công ty
Xuất nhập khẩu "T-T-H", chuyên kinh doanh mặt hàng dệt và vật phẩm ở
Đức. Sau khi được công nhận độc quyền nhăn hiệu, bà Yến đă chuyển
nhượng văn bằng nhăn hiệu "TT New Fashion" cho một người cùng Công
ty là ông Nguyễn Anh Tuấn. Ngày 26-4-2005, ông Tuấn đă có đơn khởi
kiện Toàn Tiến lên Ṭa án vùng Leipzig như đă đề cập ở trên.
Ṭa án vùng Leipzig đưa ra phán quyết dựa trên cam đoan của nguyên
đơn rằng, "họ đă có đăng kư giấy phép kinh doanh trên lănh thổ Đức,
tên mẫu mă và nhăn hiệu "TT - New Fashion" được đăng kư theo số:
30435682, văn bản trên được công chứng ngày 3-3-2005". Vẫn theo Ṭa
án này, h́nh thức vi phạm được t́m thấy là mẫu vải ở phần cổ áo mang
nhăn hiệu "TT New Fashion" giống y về màu sắc và kích cỡ với nhăn
hiệu của nguyên đơn. Thêm vào đó, nhiều mẫu tự kế tiếp có nét vẻ và
phong chữ cũng như cách thể hiện h́nh quả đất giống y kiểu mẫu độc
quyền của "T-T-H". V́ thế, Toà án đă yêu cầu tiêu hủy hàng hóa của
Toàn Tiến để bảo vệ cho người bị xâm phạm là Công ty "T-T-H". Đồng
thời, bị đơn phải giao lại tất cả hàng hóa mang nhăn hiệu vi phạm
đang sở hữu để tránh sự việc thừa phát lại.
Trước "tai họa" này, Ḥa Tiến đă có đơn khẳng định với Ṭa án vùng
Leipzig rằng, Toàn Tiến thường xuyên nhập hàng hóa từ Việt Nam sang
bán từ năm 2003 đến nay, trong đó có mặt hàng dệt may. Cụ thể, các
sản phẩm áo quần được Hoa Tiến bán cho Toàn Tiến từ năm 2003 đến
2005 đều gắn nhăn hiệu "TT New Fashion". Như vậy, Toàn Tiến đă tiêu
thụ sản phẩm quần áo có gắn nhăn hiệu "TT New Fashion" trên thị
trường Đức từ năm 2003, tức trước ngày bà Yến đăng kư tại cơ quan
đăng kư nhăn hiệu của Đức. Để chứng minh, bà Hoa đă cung cấp nhiều
đơn đặt hàng gia công, cũng như các hợp đồng liên quan cho các cơ
quan bảo vệ pháp luật ở Đức.
Ông Lệ cho biết, với các bằng chứng trên, chứng tỏ Toàn Tiến không
phải là người có chủ đích lấy nhăn hiệu "TT New Fashion" của bà Yến.
Ngược lại, việc lấy nhăn hiệu "TT New Fashion" để đi đăng kư, chứng
tỏ bà Yến là người không trung thực. "Sở dĩ, Công ty sử dụng nhăn
hiệu "TT New Fashion" từ năm 2003 tại Đức nhưng không nộp đăng kư
nhăn hiệu là v́ theo quan điểm của Toàn Tiến, "TT New Fashion" hoàn
toàn mang tính mô tả sản phẩm nếu chúng được gắn lên quần áo. Điều
đó chứng tỏ bản thân "TT New Fashion" không có khả năng phân biệt và
như vậy không thoả măn chức năng của một nhăn hiệu hàng hoá. Chính
v́ vậy, việc cấp bằng độc quyền cho "TT New Fashion" không thoả măn
các điều kiện cần thiết của một nhăn hiệu", ông Lệ nói.
Đến thời điểm này, chuyện "ai thắng ai thua" vẫn chưa thể kết luận,
v́ c̣n phải đợi kết quả xét xử của phiên toà sắp tới. Tuy nhiên,
theo phía luật sư của Đức, Toàn Tiến sẽ thắng, nếu chứng minh được
nguồn gốc, thương hiệu "TT New Fashion" có mặt trên thị trường Đức
trước thời điểm bà Yến đăng kư bảo hộ.
Thời gian qua, t́nh trạng nhiều DN bị đánh cắp thương hiệu và nhăn
hiệu hàng hoá diễn ra rất phổ biến, mà vụ của Công ty Toàn Tiến là
một điển h́nh. Nguyên nhân thường do các DN chủ quan, không đi đăng
kư sở hữu nhăn hiệu hàng hoá với các cơ quan thẩm quyền. Đây là kẽ
hở để cho một số thành phần làm ăn bất chính không những đánh cắp
thương hiệu, nhăn hiệu một cách trắng trợn, mà c̣n t́m cách "quật"
ngược lại những DN làm ăn chân chính. Đă có nhiều DN lao đao, khốn
đốn khi bị lâm cảnh kiện tụng.
Có thể nói, vụ Công ty Toàn Tiến bị kiện là một bài học cho các DN,
nhất là các DN làm ăn với nước ngoài, nhưng không biết lấy hành lang
pháp lư để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng cho ḿnh.
Theo Đầu tư
|
