|
BẢN
TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỐ 01
(Tuần từ
20-26/06/2005)
(Được thực hiện với sự liên kết của Công ty tư vấn luật
LEADCO)
Địa chỉ: 85 Trần
Quốc Toản - Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội, Việt Nam
Tel:(84-4) 9425633/34 * Fax:(84-4) 9425632
Email:
leadco@hn.vnn.vn
Để
luôn được nhận những thông tin mới nhất về pháp luật, hăy đăng kư
nhận bản tin định kỳ SMEnet, bạn hăy
bấm vào đây. Để được tư
vấn về pháp luật nếu bạn c̣n những thắc mắc, hăy
bấm vào đây. Để nhận đựoc nội dung
chi tiết các văn bản pháp luật mới , hăy
bấm vào
đây.
1. Dự luật Sở hữu trí tuệ dự kiến được thông qua vào cuối năm
nay
Dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ đang được Quốc hội thảo luận sôi
nổi tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khoá XI. Theo dự kiến, tháng 10/2005
Quốc Hội sẽ xem xét thông qua dự luật này. Quá tŕnh chuẩn bị, xây
dựng cũng như thảo luận xung quanh dự thảo Luật sở hữu trí tuệ được
dư luận trong và ngoài nước đánh giá cao v́ sự nỗ lực của Việt Nam
trong việc xây dựng một đạo luật thống nhất có giá trị pháp lư cao.
Dự Luật Sở hữu trí tuệ là một đạo luật quy mô, điều chỉnh đầy đủ và
toàn diện các đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ, phù hợp chuẩn mực
quốc tế về sở hữu trí tuệ như Công ước Paris về sở hữu công nghiệp,
Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học nghệ thuật, Hiệp định về
những khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền Sở hữu trí tuệ (TRIPs).
Dự Luật Sở hữu trí tuệ bao gồm 6 phần, 17 chương, 261 điều quy định
về quyền sở hữu trí tuệ bao gồm quyền tác giả và các quyền liên quan,
quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng mới, thực
thi quyền sở hữu trí tuệ.
Nh́n chung, các đại biểu Quốc Hội đều đồng ư với cấu trúc
được thể hiện trong dự luật. Tuy nhiên, về nội dung, có nhiều ư kiến
khác nhau khi thảo luận về vấn đề thuật ngữ, tiêu chuẩn bảo hộ của
các đối tượng sở hữu trí tuệ. Dưới đây là tóm tắt một số ư kiến đóng
góp cho dự luật:
* Về các vấn đề liên quan đến quyền tác giả:
- Vấn đề đồng tác giả, khi đưa vào luật phải quy định từng
điều kiện, tham gia bao nhiêu % th́ được coi làà đồng tác giả của
sáng chế, tác phẩm…
- Không nên coi quyền công bố tác phẩm là quyền nhân thân mà
nên coi đó là quyền tài sản, nếu không sẽ dẫn đến các nghịch lư
trong thực tế. Luật SHTT nên có một điều khoản dự liệu phát sinh
trong hợp đồng lao động, dịch vụ, giao việc.
- Cần cân nhắc việc quy định cụ thể về quyền nhân thân không
được chuyển giao là những oại quyền nào cũng như các điều kiện
chuyển giao trong dự Luật này.
- Liên quan đến quyền tác giả, vấn đề xâm phạm quyền tác giả
cũng rất quan trọng. Hiện nay, với sự trợ giứp của các phương tiện
công nghệ hiện đại, nạn xâm phạm bản quyền tác giả ngày càng lan
rộng và trở nên tinh vi hơn, gây khó khăn về mặt pháp lư. Dự thảo
Luật cần quy định cụ thể và rơ ràng hơn các hành vi xâm phạm.
* Về vấn đề bồi thường thiệt hại:
Đề nghị cần có quy định rơ ràng, chặt chẽ việc bồi thường
thiệt hại trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Để răn đe người vi phạm, có
thể nâng lên 200% giá trị thiệt hại gồm bồi thường 100% cho người bị
hại, 100% nộp voà công quỹ nhà nước. Biện pháp thực thi cũng cần
phải cụ thể, hiệu quả. Cần quy định cụ thể hơn về bồi thường thiệt
hại và giải quyết tranh chấp bằng trọng tài v́ lĩnh vực sở hữu trí
tuệ có đặc thù riêng.
* Về các vấn đề liên quan đến nhăn hiệu, thương hiệu:
- Định nghĩa về nhăn hiệu chưa đầy đủ, nên có các quy định
về nhăn hiệu giả mạo, nhăn hiệu liên kết, nhăn hiệu nổi tiếng vào dự
luật.
- Cần có sự phân biệt về thuật ngữ thương hiệu và nhăn hiệu.
- Bổ sung quy định bảo hộ tên miền internet v́ tên miền cũng
có giá trị nhất định trong quá tŕnh phát triển các giao dịch điện
tử. Việc đăng kư tên miền trùng với nhăn hiệu hàng hoá được bảo hộ
cũng phải được coi là hành vi xâm phạm quyền đối với nhăn hiệu.
Để biết toàn văn dự luật này, các bạn có thể truy cập
website: http://
www.noip.gov.vn của Cục Sở hữu trí tuệ.
Theo Khoa học và Phát triển, số 21 (326), 26/05-01/06/2005
2. Thoả thuận tăng cường thực thi quyền tác giả
Ngày 24.5.2005 tại trụ sở Bộ Thương mại đă diễn ra lễ kư kết
thoả thuận hợp tác bảo đảm thực thi quyền tác giả, hợp tác đẫu tranh
chống vi phạm bản quyền tác giả. Các cơ quan thực thi quyền sở hữu
trí tuệ của Việt Nam tham gia kư kết bao gồm Cục bản quyền tác giả
Văn học - Nghệ thuật, Thanh tra Bộ Văn hoá Thông tin, Cục Cảnh sát
điều tra tội phạm về trật tự quản lư kinh tế và chức vụ Bộ Công an,
Cục quản lư thị trường Bộ Thương mại. Bản thoả thuận trên thể hiện
sự quyết tâm và sự cam kết hơn nữa của các cơ quan thực thi quyền sở
hữu trí tuệ nhằm góp phần thực thi một cách có hiệu quả các quyền sở
hữu trí tuệ.
3. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp sẽ bị
xử phạt nặng
Dự thảo Nghị định mới thay thế Nghị định 12/1999/NĐ-CP ngày
6.3.1999 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công
nghiệp đă được Bộ Khoa học Công nghệ soạn thảo xong và đang tŕnh
Chính phủ xem xét. Trước thực trạng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp
gia tăng, nạn làm hàng nhái, hàng giả ngày càng tràn lan, Nghị định
12/CP ngày càng bộc lộ rơ sự hạn chế trong quá tŕnh răn đe và pḥng
ngừa các vi phạm quyền sở hữu công nghiệp v́ các chế tài xử phạt c̣n
quá nhẹ so với lợi nhuận đem lại từ hàng giả, hàng nhái. Hơn nữa,
nghị định này chỉ xử phạt theo hành vi vi phạm chứ không xử phạt
theo số lượng hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp. Thực tê đó đă
dẫn tới t́nh trạng gia tăng nạn sản xuất buôn bán hàng giả, gia tăng
t́nh trạng tái phạm, dẫn đến làm nản ḷng các nhà đầu tư, người sản
xuất hợp pháp. Nghị định mới này sẽ khắc phục những hạn chế trên để
đem lại niềm tin cho các nhà đâu tư và cải thiện thêm một bước về
hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ nói chung tại Việt
Nam. Nghị định này
quy định nguyên tắc xử phạt theo số lượng hàng hoá vi phạm, theo đó
số lượng hàng hoá vi phạm càng nhiều th́ phạt càng nặng. Chẳng hạn
phạt tiền từ 70 triệu đến 90 triệu đối với cá nhân, tổ chức có hành
vi bán, vận chuyển, tàng trữ quảng cáo để bán, chào bán các sản phẩm
hàng hoá có yếu tố xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp,
nhăn hiệu hàng hoá, chỉ dẫn địa lư, tên gọi xuất xứ hàng hoá.. trong
trường hợp hàng hoá có giá trị tương đương hàng thật cùng loại từ
300 triệu đến 350 triệu đồng.
Theo Pháp luật Việt
Nam ngày 9.6.2005
4.
Dấn bước vào Công ước Berne
Ngày 26/10/2004, Việt Nam chính thức trở thành thành viên
thứ 156 tham gia Công ước Berne bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ
thuật. Đây thực sự là một sân chơi mới cho các tổ chức, cá nhân hoạt
động trong lĩnh vực này ở nước ta, song cũng đặt ra nhiều vấn đề khi
hội nhập.
 Theo
đánh giá của các chuyên gia, khi tham gia Công ước Berne, quyền tác
giả đối với các tác phẩm văn học nghệ thuật, khoa học của công dân
và pháp nhân Việt Nam sẽ được bảo hộ tại các quốc gia thành viên của
Công ước.
Cơ hội và triển vọng
về đầu tư và thị trường
Cơ hội này mở ra cho các tác giả, chủ sở hữu tác phẩm, các nhà đầu
tư tài chính và dịch vụ ở lĩnh vực này của Việt Nam có thể thực hiện
thuận lợi việc chuyển giao quyền tác giả của các loại h́nh tác phẩm
văn học, nghệ thuật và khoa học có lợi thế. Việc chuyển giao này góp
phần tăng trưởng kinh tế và thu nhập quốc dân, mang lại lợi ích
thiết thực cho các nhà sáng tạo và đầu tư sáng tạo cũng như các hoạt
động dịch vụ của lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, sẽ có nhiều triển vọng được mở ra về đầu tư và
mở rộng thị trường các sản phẩm hàng hoá, văn học, nghệ thuật của
Việt Nam tại các quốc gia thành viên Công ước và của các quốc gia
thành viên công ước tại Việt Nam, đặc biệt khi Việt Nam tham gia tổ
chức Thương mại thế giới (WTO). Việc giao dịch, mua bán bản quyền
được trao đổi chủ động, b́nh đẳng, cùng có lợi giữa các tổ chức và
công dân Việt Nam với các tổ chức và công dân các nước thành viên sẽ
tạo nên tiêu chí "văn hoá bản quyền" trong quan hệ quốc tế. Như vậy,
Việt Nam
sẽ không ngừng mở rộng và phát triển, từng bước sẽ có vị trí xứng
đáng trong liên hiệp Berne. Việc hội nhập này sẽ tác động trở lại,
thúc đẩy để có bước tiến mới trong hoạt động sáng tạo và bảo hộ
quyền tác giả tại nước ta.
Tuy nhiên, đó là chuyện trong tương lai. C̣n hiện tại, các
đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Công ước đang loay hoay t́m
một lối ra cho ḿnh. Nhiều ca sĩ, nhiều nhà sản xuất băng đĩa h́nh,
băng đĩa nhạc đă phải "nghiến răng" bỏ đi các bài hát nước ngoài hay
các bài hát nhạc Hoa lời Việt, nhạc Thái lời Việt trong chương tŕnh.
Bởi v́ từ ngày 1/10, Cục nghệ thuật biểu diễn đă không cho phép cho
những chương tŕnh có bài hát nước ngoài mà không đưa ra được những
giấy tờ hợp lệ.
Nhà xuất bản Văn học, nơi sách dịch chiếm 1/3 tổng số sách
phát hành hàng năm cũng đă tạm dừng tất cả các sách dịch v́ chưa t́m
ra cách thức nào để liên hệ với tác giả hay chủ sở hữu tác phẩm.
Từng
bước thích nghi với luật chơi quốc tế
Hăy khoan nói đến những vấn đề gặp phải khi thực hiện đúng
theo thông lệ quốc tế, chỉ tính riêng kinh phí để mua tác quyền của
các tác giả nước ngoài đă là điều rất khó khăn với các tổ chức, cá
nhân ở Việt
Nam.
Một dẫn chứng cụ thể trong lĩnh vực xuất bản. Với số vốn hàng
năm trung b́nh của một NXB trên dưới 300 triệu đồng th́ việc thực
hiện đúng các quy định pháp luật là điều rất khó ngay cả với những
NXB có tiềm lực mạnh, v́ giá bản quyền một cuốn sách cũng hàng ngàn
USD. Nhất là trong khi giá sách vẫn bị kêu là giá "trên trời" như
hiện nay th́ việc tiếp tục nâng giá sách để bù đắp vào chi phí là
một bài toán khó đối với các NXB.
Đây cũng là lư do khiến ông Nguyễn Đ́nh Nhă, Cục trưởng Cục
xuất bản cho rằng, bên cạnh việc các NXB phải tính toán chi phí một
cách hợp lư nhất, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ các NXB như có
chính sách cụ thể về vấn đề mua tác quyền để họ có thể đứng được
trong cơ chế thị trường. Để giải quyết những khó khăn trên, ông Vũ
Mạnh Chu, Cục trưởng Cục bản quyền tác phẩm văn học nghệ thuật (thuộc
Bộ Văn hóa Thông tin) cho rằng, trong giai đoạn "bước đệm", cần tập
trung khai thác triệt để những tác phẩm có giá trị đă kết thúc thời
hạn bảo hộ, t́m sự đồng cảm và thiện chí của tác giả, chủ sở hữu tác
phẩm của các quốc gia thành viên để có bản quyền ưu đăi, t́m kiếm
tài trợ của các chính phủ, tổ chức phi chính phủ, tổ chức, cá nhân
nước ngoài và trong nước về việc sử dụng tác phẩm nước ngoài để phổ
biến tại Việt Nam...
Một số nhà xuất bản đă làm được công việc có ư nghĩa này, vừa
không m t tiền bản quyền, vừa được cấp tài chính cho việc dịch và
xuất bản phục vụ bạn đọc Việt
Nam. Tuy nhiên, cần
phải cẩn trọng trong việc đầu tư, khai thác, sử dụng tác phẩm của
các nước thành viên Công ước trong thời gian chuyển tiếp này, nếu
không, vấn đề sẽ trở nên phức tạp và thiệt hại khôn lường có thể xẩy
ra.
Sự ra đời và hoạt động bước đầu có hiệu quả của Trung tâm bản
quyền âm nhạc và Hiệp hội công nghiệp ghi âm thời gian qua, sự ra
mắt của Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam thuộc Hội nhà văn
Việt Nam vào ngày 2 tháng 11 cũng như Trung tâm quyền tác giả nhiếp
ảnh của Hội nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam cũng đang được xúc tiến thành
lập vào đầu năm 2005 được coi là những động thái tích cực để tạo
dựng một nền văn hóa bản quyền ở nước ta.
Ngoài những mục đích khác, việc đứng ra đảm nhận việc liên hệ
thay cho người có nhu cầu sử dụng tác phẩm sẽ làm giảm những phiền
hà, chi phí khi các tổ chức, cá nhân muốn liên hệ, thỏa thuận với
tác giả hay chủ sở hữu tác phẩm.
"Bài
toán" thị trường vẫn vô phương cứu chữa
Hiện nay hầu hết các nhà xuất bản, các trung tâm sản xuất,
kinh doanh băng đĩa, các đơn vị tổ chức biểu diễn đều lo ngại về
t́nh trạng không kiểm soát nổi của thị trường băng đĩa, thị trường
sách lậu.
Rơ ràng, nạn "luộc" sách vẫn là nỗi ám ảnh của các NXB, khi
mà sách mới vừa tung ra thị trường hôm trước, hôm sau đă xuất hiện
trên sạp với giá rẻ chỉ bằng 1/3 v́ trốn được các chi phí như nhuận
bút, quản lư phí. Ngay cả những tác phẩm đă được mua tác quyền cũng
không tránh khỏi việc in lậu, in nối bản.
Ông Lưu Danh Hùng, Giám đốc Công ty XNK và phát hành phim
Việt Nam
(FAFIM Việt Nam) cho biết, nạn băng đĩa lậu đă ảnh hưởng rất lớn đến
t́nh h́nh kinh doanh của Công ty. Nếu như trước kia FAFIM Việt
Nam
có 15 - 20 đối tác cung cấp phim th́ giờ đây con số này chỉ c̣n hơn
10. Phim nhựa chiếu ngoài rạp th́ c̣n đỡ, phim video bị sao chép rất
nhiều. Có bộ phim FAFIM mua bản quyền, trong hợp đồng ghi rơ số lần
chiếu, song lại bị các đài truyền h́nh địa phương thu và phát sóng,
nếu xảy ra kiện cáo th́ FAFIM lại phải "giơ đầu chịu báng".
Rơ ràng, việc tổ chức thực thi Công ước
Berne có kết quả sẽ
là gánh nặng đặt lên vai đối với cả bộ máy thực thi và những cá nhân
thuộc các cơ quan, tổ chức có trọng trách liên quan.
Theo ông Hùng, một môi trường văn hóa trong sạch sẽ thu hút
đầu tư, tuy nhiên cần phải có những cơ chế phù hợp để khuyến khích
các đối tượng hoạt động đúng pháp luật. Ông Hùng cho rằng, cần tăng
mức xử phạt hành vi sao chép, in lậu lên tương xứng với chi phí làm
phim, v́ từ trước đến nay, các cơ quan chức năng vẫn xử lư băng đĩa
lậu là một hành vi văn hóa nên mức xử phạt rất nhẹ. Như vậy, vấn đề
tác quyền ở nước ta phải làm nhanh hơn, mạnh hơn, khi mà thời gian
gia nhập WTO đang tới gần.
Lam Giang - Theo VNECONOMY
5.
Việt Nam là thành viên thứ 74 của Công ước Geveva bảo hộ Nhà sản
xuất bản ghi âm chống việc sao chép không được phép bản ghi âm của
họ
Theo Thông báo số 83 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO),
ngày 6/4/2005 Tổng Giám đốc WIPO đó nhận được đơn của Việt Nam về
việc tham gia Công ước Geveva bảo hộ Nhà sản xuất bản ghi âm chống
việc sao chép không được phép bản ghi âm của họ. Theo thông báo này,
Ngày Công ước có hiệu lực tại Việt Nam sẽ là ngày 6/7/2005. Đến thời
điểm này, Việt Nam là thành viên thứ 74 của Công ước.
6. Mỹ mua
bản quyền phim Mê Thảo
Bộ phim "Mê Thảo - thời vang bóng" của Hăng phim Giải Phóng (đạo
diễn Việt Linh) đă được Công ty B.B Enterprise (Mỹ) mua bản quyền
với giá 52.000 USD.
Trước khi giao phim, phía Mỹ yêu cầu Hăng phim Giải Phóng
thực hiện phụ đề tiếng Anh. Mê Thảo - thời vang bóng sẽ được in thêm
4 bản, trong đó 3 bản giao cho B.B Enterprise vào cuối tháng 2 này.
Dự kiến phim sẽ phát hành tại Mỹ và Canada vào tháng 3 tới.
Mê Thảo - thời vang bóng được xây dựng dựa trên tác phẩm Chùa
Đàn lừng danh của nhà văn Nguyễn Tuân, từng đoạt giải Bông hồng Vàng
tại Liên hoan phim Bergamo (Italy) và giải nh́ Quỹ cổ động phát hành
quốc tế (Promotion Internationale des Films du Sud).
Bộ phim đă tŕnh chiếu nhiều tuần tại Paris và một số thành
phố lớn của Pháp từ cuối tháng 12/2004, được khán giả Pháp yêu thích.
Các báo chuyên đề điện ảnh và nghệ thuật Pháp liên tục viết bài giới
thiệu Mê Thảo - thời vang bóng, cho rằng tác phẩm là sự phối hợp
tuyệt vời giữa h́nh ảnh và âm nhạc truyền thống.
Sự giản dị đă tạo nên vẻ duyên dáng cho Mê Thảo. Nội dung
phim là một câu chuyện đẹp, xúc động, giúp người xem hiểu thêm về xă
hội Việt Nam đầu thế kỷ 20.
(Theo TTXVN)
7. Thông tin về thực thi quyền sở hữu trí tuệ
Vừa qua, Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ chủ tŕ, phối hợp
với Pḥng Cảnh sát Điều tra Tội phạm về trật tự quản lư kinh tế và
chức vụ thuộc Công an Thành phố Hà Nội đă tiến hành thanh tra, xử lư
vi phạm đối với hai Công ty: Công ty TNHH An Duy, địa chỉ tại 102/72
phố Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội và Cơ sở sản xuất Lă Kiều
Thành, địa chỉ tại L3, Tập thể Thuỷ Lợi, phố Vọng Hà, quận Hoàn Kiếm,
Hà Nội.
 1.
Công ty TNHH An Duy, địa chỉ tại 102/72 phố Nguyễn Chí Thanh, quận
Đống Đa, Hà Nội về hành vi sản xuất nước uống đóng chai xâm phạm
nhăn hiệu nước uống đóng chai “Aquafina’ của Công ty PepSi Hoa Kỳ.
Chánh Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ đă ra quyết định xử phạt vi
phạm hành chính đối với Công ty này số tiền là 13.000.000 đồng (mười
ba triệu đồng chẵn) và buộc tiêu huỷ số lượng lớn bao b́, nhăn hàng
hoá có gắn nhăn hiệu vi phạm.
 2.
Cơ sở sản xuất Lă Kiều Thành do Bà Lê Minh Hoà làm chủ có địa chỉ
tại L3, Tập thể Thuỷ Lợi, phố Vọng Hà, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội về
hành vi sản xuất bột chiên tôm có gắn nhăn hiệu “Hiệu đồng tiền’ của
chủ sở hữu Giấy chứng nhận đăng kư nhăn hiệu hàng hoá số 59681.
Chánh Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ ra quyết định xử phạt vi
phạm hành chính cơ sở này số tiền là 5.000.000 đồng (năm triệu đồng
chẵn) và buộc tiêu huỷ toàn bộ số bao b́, nhăn hàng hoá vi phạm.
Hai cơ sở vi phạm nêu trên đă chấp hành nghiêm túc quyết định
xử phạt của Thanh tra Bộ khoa học và Công nghệ và cam đoan sẽ không
tái phạm hành vi vi phạm.
Nguồn trích: Thanh tra - Bộ KH&CN
|
