Tiêu chuẩn quản lý chất lượng

(Được cung cấp bởi Trung Tâm Thông tin Kinh doanh Châu Âu)

Cũng giống như tiêu chuẩn quản lý môi trường và tiêu chuẩn SA 8000, tiêu chuẩn quản lý chất lượng liên quan đến phương thức quản lý. Tiêu chuẩn này khác với các tiêu chuẩn, nhãn mác liên quan tới sản phẩm hay quá trình sản xuất. Tiêu chuẩn quản lý chất lượng là không bắt buộc đối với sản phẩm thâm nhập thị trường EU. Đăng ký tiêu chuẩn quản lý chất lượng là quá trình tự nguyện. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này chắc chắn sẽ giúp cải thiện cách nhìn nhận vàê doanh nghiệp trên thị trường, đặc biệt là khi doanh nghiệp được cấp chứng chỉ theo tiêu chuẩn quản lý được quốc tế công nhận. Các tiêu chuẩn quản lý chất lượng quan trọng nhất thuộc nhóm tiêu chuẩn ISO 9000.

Nhóm tiêu chuẩn ISO 9000

Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế (ISO) đã xây dựng nhóm tiêu chuẩn ISO 9000 được công nhận rộng rãi và làm nền tảng cho việc tổ chức quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng. Tiêu chuẩn ISO 9000 đại diện cho quy  ước quốc tế về các yếu tố cơ bản hình thành nên hệ thống quản lý chất lượng. Các nhà sản xuất được cấp chứng chỉ ISO 9001 hay ISO 9002 thực sự đã sở hữu một tài sản quan trọng. Đây là một đặc điểm hỗ trợ bán hàng cơ bản trong kinh doanh ở thị trường EU vốn rất cạnh tranh. Đặc điểm này cũng giúp tăng thêm lòng tin vào bạn hàng. Các chương trình quản lý chất lượng, sức khoẻ, an toàn và môi trường thường được đan xen chặt chẽ với kế hoạch quản lý tổng thể. Ngày nay, hơn 200.000 tổ chức trên toàn thế giới được cấp chứng chỉ ISO 9000

Tiêu chuẩn ISO 9000: Quan trọng nhất là ISO 9001 và 9002

·        ISO 9000: Hướng dẫn sử dụng và lựa chon các hệ thống chất lượng.

·        ISO 9001: Mẫu hệ thống về quản lý chất lượng trong thiết kế, phát triển, sản xuất, lắp đặt và bảo trì.

·        ISO 9002: Mẫu hệ thống về quản lý chất lượng trong sản xuất, lắp đặt và bảo trì.

·        ISO 9003: Mẫu hệ thống về quản lý chất lượng trong giám định và kiểm tra sau cùng.

·        ISO 9004: Hướng dẫn về thiết kế và triển khai hệ thống quản lý chất lượng.

ISO 9000: Tiêu chuẩn bao gồm những gì và không bao gồm những gì?

·        Tiêu chuẩn ISO 9000 không phải là tiêu chuẩn về SẢN PHẨM mà là tiêu chuẩn về HỆ THỐNG.

·        Tiêu chuẩn ISO 9000 không đề cập đến sự tương thích của sản phẩm với tiêu chuẩn

·        Tiêu chuẩn ISO 9000 có nói qua về phương pháp quản lý chất lượng trong doanh nghiệp

·        Tiêu chuẩn ISO 9000 nhấn mạnh việc phòng tránh sự không tuân thủ hơn là việc giám sát tiêu chuẩn

Đặc điểm của ISO 9000

·        Chính sách về quản lý chất lượng được hình thành và van bản hoá

·        Trách nhiệm, quyền hạn và quan hệ giữa các nhân viên được xác định và văn bản hoá.

·        Công tác quản lý được xác định và đánh giá một cách thường xuyên

·        Kế hoạch quản lý chất lượng được hình thành

·        Mọi quy trình được văn bản hoá

·        Nhân viên tham gia mọi quy trình một cách tích cực

·        Hình thành quy chế làm việc

·        Có chương trình đào tạo nhân viên

·        Có các hoạt động chỉnh lý và phòng ngừa

·        Giám sát quy trình từ khâu mua nguyên vật liệu đến đóng gói, chuyên chở, giao nhận, dịch vụ và hậu mãi

·        Chứng chỉ do bên thứ ba cung cấp

·        Kiểm toán nội bộ và kiểm toán bên ngoài.

Các lợi ích của chứng nhận ISO 9000

·        Được mọi người công nhận

·        Cải thiện danh tiếng doanh nghiệp

·        Tạo lòng tin

·        Nâng cao uy tín

·        Doanh nghiệp dễ được chấp nhận hơn

·        Giảm kiện tụng

·        Hệ thống hoá các nỗ lực nhằm cải thiện chất lượng

·        Tạo ra sự minh bạch và nâng cao nhận thức

·        Là nguồn thông tin quan trọng để đối chiếu và điều khiển

·        Giúp xác định các điểm yếu

·        Giúp xác định các khả năng làm tăng hiệu quả

·        Giúp xác định các khả năng thoả mãn khách hàng tốt hơn

Các doanh nghiệp cũng cần chú ý là việc được cấp chứng chỉ không phải một lần là xong. Chứng nhận chỉe có giá trị trong vòng ba năm. Để duy trì được chứng chỉ, cần phải kiểm toán nội bộ (1-2 lần một năm) và kiểm toán từ bên ngoài (hai lần một năm). Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp cần phải có một nhân viên quản lý chất lượng của mình, chịu trách nhiệm về các khâu trong quản lý chất lượng như chính sách, quy trình, giám sát và ghi chép, và phải thuê một chuyên gia tư vấn về quản lý chất lượng để làm kiểm toán từ bên ngoài. Như vậy, quyết định xin được cấp chứng chỉ ISO 9000 đòi hỏi phải có thêm công việc và thêm giấy tờ.

Tuy vậy, việc cấp chứng chỉ ISO có thể là một yếu tố quyết định để được các bạn hàng Châu Âu lựa chọn. Thị trường đầy tính cạnh tranh của Châu Âu cho phép các bạn hàng có thể lựa chon một số nhà cung cấp. Trong khi các bạn hàng lựa chọn nhà cung cấp, chứng chỉ ISO 9000 có thể làm cho doanh nghiệp nổi bật hơn.

Chỉnh lý ISO 9000

Vì qui định của ISO 9000 đòi hỏi mọi tiêu chuẩn phải được xem xét lại ít nhất là 5 năm một lần để xác định xem các tiêu chuẩn này có nên áp dụng tiếp, sửa đổi hoặc huỷ bỏ hay không, nên nhóm tiêu chẩn ISO 9000 ban hành năm 1994 được xem xét lại để ban hành cho năm 2000.

Nhóm tiêu chuẩn ISO 9000 hiện nay sẽ được giảm xuống chỉ còn 3 hệ thống quản lý chất lượng (TMQ):

·        ISO 9000: 2000 (QMS – quy định cơ bản và các thuật ngữ)

·        ISO 9001: 2000 (QMS – Các quy định)

·        ISO 9004: 2000 (QMS - Hướng dẫn cải tiến hoạt động)

Sẽ chỉ còn có một tiêu chuẩn quy đinh QMS đó là ISO 9001. Tiêu chuẩn ISO 9001 mới sẽ thay thế tiêu chuẩn ISO 9001, 9002 và 9003 hiện nay. ISO 9004 sẽ là tiêu chuẩn QMS giúp cho các doanh nghiệp cải tiến hoạt động  kinh doanh và sẽ hình thành một bộ hai tiêu chuẩn thống nhất với ISO 9001.

Các tiêu chuẩn sửa đổi sẽ:

·        Tương thích với các tiêu chuẩn quản lý môi trường;

·        Có thể áp dụng ngay cho các doanh nghiệp nhỏ, vừa  v a f  lớn trong khu vực công cộng và tư nhân, và được áp dụng cho mọi doanh nghiệp trong khu vực sản xuất, dịch vụ và phần mềm.

Tiêu chuẩn ISO 9001 mới đang được hình thành dựa trên mô hình quy trình sử dụng tám nguyên tắc quản lý chất lượng nhằm  đạt được sự hoàn thiện trong kinh doanh và nhấn mạnh đến mục tiêu thoả mãn khách hàng. ISO 9004 áp dụng mô hình quy trình và nguyên tắc quản lý chất lượng tương tự, nhưng vượt lên trên những yêu cầu về qủan lý chất lượng thông thường để áp dụng cách quản lý chất lượng toàn diện nhằm cải tiến mọi hoạt động của doanh nghiệpvà đem lại lợi ích cho các  bên liên quan thông qua việc làm thoả mãn khách hàng một cách bền vững.

Việc xem xét lại nhóm tiêu chuẩn ISO 9000  dựa trên nguyên tắc của Quản lý chất lượng t ổng thể (TQM). Tư tưởng của TQM dựa trên việc làm thoả mãn khách hàng và liên tục cải tiến hoạt động. Nhược điểm của nhóm tiêu chuẩn ISO hiện hành (1994) là thiếu tính định hướng khách hàng. Tiêu chuẩn hiện nay tập trung hoàn toàn vào các hệ thống tổ chức nội bộ. Có nghĩa là, ví dụ như một doanh nghiệp có thể được cấp chứng chỉ ISO 9000 để sản xuất ra những sản phẩm không có tính thương mại. Khi kết hợp nguyên tắc TQM trong nhóm tiêu chuẩn sửa đổi, nhược điểm này đã được khắc phục.

Công ty tư vấn luật LEADCO

Cá nhân và tổ chức sử dụng thông tin của SMEnet phải ghi rõ địa chỉ http://www.SMEnet.com.vn

Góp ý xin gửi thư về webmaster@smenet.com.vn

Web site này do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
và Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) hợp tác phát triển